4 وصف اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم
من اصحاب محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را ديدم ، اما هيچ كدام از شما را همانند آنان نمىنگرم ، آنها صبح مىكردند در حالى كه موهاى ژوليده و چهرههاى غبار آلوده داشتند ، شب را تا صبح در حال سجده و قيام به عبادت مىگذراندند ، و پيشانى و گونههاى صورت را در پيشگاه خدا بر خاك مىساييدند ، با ياد معاد چنان نا آرام بودند گويا بر روى آتش ايستادهاند . بر پيشانى آنها از سجدههاى طولانى پينهء بسته بود ( چون پينه زانوهاى بزها ) اگر نام خدا برده مىشد چنان مىگريستند كه گريبانهاى آنان تر مىشد . و چون درخت در روز تند باد مىلرزيدند ، از كيفرى كه از آن بيم داشتند ، يا براى پاداشى كه به آن اميدوار بودند .
ترجمه خطبه 98
( پس از جنگ نهروان در سال 38 هجرى در افشاى جنايات بنى اميّه و معاويه ايراد كرد )
خبر از ستمگرى و فساد بنى اميّه
سوگند به خدا ، بنى اميّه چنان به ستمگرى و حكومت ادامه دهند كه حرامى باقى نماند جز آن كه حلال شمارند ، و پيمانى نمىماند جز آن كه همه را بشكنند ، و هيچ خيمه و خانهاى وجود ندارد جز آن كه ستمكارى آنان در آنجا راه يابد ، و ظلم و فسادشان مردم را از خانهها كوچ دهد ، تا آن كه در حكومتشان دو دسته بگريند : دستهاى براى دين خود كه آن را از دست دادهاند ، و دستهاى براى دنياى خود كه به آن نرسيدهاند . و يارى خواستن يكى از ديگرى ، چون يارى خواستن برده از ارباب خويش است كه در حضور ارباب اطاعت دارد و در غيبت او بدگويى مىكند . در حكومت بنى اميّه هر كس به خدا اميدوارتر باشد بيش از همه رنج و مصيبت بيند .
پس اگر خداوند عافيت و سلامتى بخشيد ، قدر شناس باشيد و اگر به بلا و گرفتارى مبتلا گشتيد شكيبا باشيد كه سر انجام ، پيروزى با پرهيزكاران است .
ترجمه خطبه 99
( زيد بن وهب ، از اصحاب امام است ، نقل مىكند كه اين خطبه در روز جمعه در شهر كوفه ايراد شد ) « 1 » خدا را بر نعمتهايى كه عطا فرمود ستايش مىكنيم و در كارهاى خود از او يارى مىجوييم . از او سلامت در دين را خواهانيم آنگونه كه تندرستى بدن را از او درخواست داريم .
1 پرهيز از دنيا پرستى
هامش
( 1 ) من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 427 - و - مستدرك الوسائل ، ج 1 ، ص 411 .