مردم را از گناهان بزرگ ايمن مىسازد ، و جرائم بزرگ را سبك جلوه مىدهد . ادّعا مىكند از ارتكاب شبهات پرهيز دارد امّا در آنها غوطه مىخورد . مىگويد : از بدعتها دورم ، ولى در آنها غرق شده است . چهرهء ظاهر او چهرهء انسان ، و قلبش قلب حيوان درنده است ، راه هدايت را نمىشناسد كه از آن سو برود ، و راه خطا و باطل را نمىداند كه از آن بپرهيزد ، پس مردهاى است در ميان زندگان .
3 شناساندن عترت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و امامان راستين عليه السّلام
مردم ! كجا مىرويد ؟ چرا از حق منحرف مىشويد ؟ پرچمهاى حق بر و نشانههاى آن آشكار است ، با اينكه چراغهاى هدايت روشنگر راهند ، چون گمراهان به كجا مىرويد ؟ چرا سرگردانيد ؟ در حالى كه عترت پيامبر شما در ميان شماست ، آنها زمامداران حق و يقينند ، پيشوايان دين ، و زبانهاى راستى و راستگويانند ، پس بايد در بهترين منازل قرآن جايشان دهيد و همانند تشنگانى كه به سوى آب شتابانند ، به سويشان هجوم ببريد .
اى مردم اين حقيقت را از خاتم پيامبران بياموزيد كه فرمود :
هر كه از ما مىميرد ، در حقيقت نمرده است و چيزى از ما كهنه نمىشود .
پس آنچه نمىدانيد ، نگوييد ، زيرا بسيارى از حقايق در امورى است كه نا آگاهانه انكار مىكنيد .
4 ويژگىهاى امام على عليه السّلام
مردم ! عذر خواهى كنيد از كسى كه دليلى بر ضدّ او نداريد ، و آن كس من مىباشم ، مگر من در ميان شما بر اساس « ثقل اكبر » كه قرآن است عمل نكردم ؟ و ثقل اصغر « عترت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم » را در ميان شما باقى نگذاردم ؟ مگر من پرچم ايمان را در بين شما استوار نساختم ؟ و از حدود و مرز حلال و حرام آگاهيتان ندادم ؟ مگر پيراهن عافيت را با عدل خود به اندام شما نپوشاندم ؟ و نيكىها را با اعمال و گفتار خود در ميان شما رواج ندادم ؟ و ملكات اخلاق انسانى را به شما نشان ندادم ؟ پس وهم و گمان خود را در آنجا كه چشم دل ژرفاى آن را مشاهده نمىكند ، و فكرتان توانايى تاختن در آن راه ندارد ، به كار نگيريد ، برخى از همين خطبه است :
5 اخبار غيبى نسبت به آيندهء بنى اميّه
تا آن كه برخى از شما گمان مىبرند كه دنيا به كام بنى اميّه شد ، و همهء خوبىها را افزون به آنها سپرده و آنها را از سرچشمه خود سيراب كرده ، و تازيانه و شمشيرشان از سر اين امّت كنار نخواهد رفت .
كسانى كه چنين مىانديشند در اشتباهند ، زيرا سهم بنى اميّه تنها جرعهاى از زندگى لذّت بخش است كه مدّتى آن را مىمكند سپس همهء آنچه را كه نوشيدند بيرون مىريزند .