مىگويم : ( و « التّراب الوذمة » نيز روايت شد ، كه درست نيست و قلب در عبارت است .
سخن امام كه فرمود
« ليفوقوننى »
يعنى اندك اندك از مال به من مىدهند ، چونان كه بچّه شتر را اندك اندك شير مىخورانند و يك بار شير از شتر مىدوشند . و « وذام » جمع « و ذمة » پارهاى از شكمبه يا جگر است كه در خاك بيفتد و سپس آن را بردارند ) .
ترجمه خطبه 78
( از دعاهاى آن حضرت است )
نيايش امام
خدايا ! از من در گذر آنچه را از من بدان داناترى ، « 1 » و اگر بار ديگر به آن باز گردم تو نيز به بخشايش باز گرد . خدايا ، آنچه از اعمال نيكو كه تصميم گرفتم و انجام ندادم ببخشاى خدايا ، ببخشاى آنچه را كه با زبان به تو نزديك شدم ولى با قلب آن را ترك كردم .
خدايا ، ببخشاى نگاههاى اشارت آميز ، و سخنان بىفايده ، و خواستههاى بى مورد دل ، و لغزش هاى زبان .
ترجمه خطبه 79
( به هنگام حركت براى نبرد با خوارج ، در ماه صفر سال 38 هجرى ، شخصى با پيشگويى از راه شناخت ستارگان گفت :
اگر در اين ساعت حركت كنيد ، پيروز نمىشويد و من از راه علم ستاره شناسى اين محاسبه را كردم ، امام فرمود )
1 پرهيز از توجّه به غير خدا
گمان مىكنى تو از آن ساعتى آگاهى كه اگر كسى حركت كند زيان نخواهيد ديد ؟ و مىترسانى از ساعتى كه اگر كسى حركت كند ضررى دامنگير او خواهد شد ؟ كسى كه گفتار تو را تصديق كند ، قرآن را تكذيب كرده است ، و از يارى طلبيدن خدا در رسيدن به هدفهاى دوست داشتنى ، و محفوظ ماندن از ناگواريها ، بىنياز شده است ! گويا مىخواهى به جاى خداوند ، تو را ستايش كنند ! چون به گمان خود مردم را به ساعتى آشنا كردى كه منافعشان را به دست مىآورند و از ضرر و زيان در امان مىمانند .
2 پرهيز دادن مردم از ستاره شناسى
اى مردم ، از فرا گرفتن علم ستاره شناسى براى پيشگويىهاى دروغين ، بپرهيزيد ، جز آن مقدار از علم نجوم كه در دريا نوردى و صحرا نوردى به آن نياز داريد ، چه اينكه ستاره شناسى شما را به غيب گويى و غيب گويى به جادوگرى مىكشاند ، و ستاره شناس چون غيب گو ، و غيب گو چون جادوگر و جادوگر چون كافر و كافر « 2 » در آتش جهنم است . با نام خدا حركت كنيد .
هامش
( 1 ) امام على عليه السّلام معصوم است ، امّا آنچه را كه در دعاها بيان مىدارد ، يا جهت تعليم « چگونه سخن گفتن » با خداست و يا خارج از محدودهء گناهانى است كه براى انسانهاى عادّى مطرح مىباشد ، امام از آنچه كه بين خود و خداى خود روا نمىدارد طلب بخشش مىفرمايد . كه با مطالعهء موارد ياد شده ، در دعا اين حقيقت روشن مىشود . مانند ميزبانى كه همهء تلاشها را مىكند ، و همهء غذاها را براى مهمان مىآورد ، باز هم پياپى از مهمان عزيز عذر خواهى مىكند .
( 2 ) منجّم ، از طريق ستاره شناسى پيشگويى مىكند و كاهن ( غيب گو ) با كمك گرفتن از شيطان و جن خبر مىدهد .