عَبِيدِهِ ، أَعْطَاهُ مِنْ خَوْفِهِ مَا لَايُعْطِي رَبَّهُ ، فَجَعَلَ خَوْفَهُ مِنَ الْعِبَادِ نَقْداً
، وَخَوْفَهُ مِنْ خَالِقِهِ ضِمَاراً وَوَعْداً » « 1 »
. « . . . به گمان خود ادّعا مىكند كه به خدا اميدوار است . به خداى عظيم سوگند كه دروغ مىگويد . چرا اميدش در عملش آشكار نمىشود ، و هر اميدوارى اميدش در عملش آشكار مىشود ، و هر اميدى - جز اميد به خدا - ناخالص است ، و هر ترسى ثابت است مگر ترس از خدا كه آن معلول است . به خداوند در كار بزرگ اميدوار است ، و در كار كوچك به بندگان اميدوار است ، پس به بنده آن صلاحيتى را مىدهد كه به خدا نمىدهد ، پس چگونه به خداوند در آنچه به بندگانش انجام مىدهد كوتاهى مىشود ؟ آيا مىترسى كه اميدت به خدا دروغ باشد ؟ يا او را محل اميدوارى نمىدانى ؟ و همچنين اگر كسى از بندهاى از بندگان خدا بترسد ، آنچنان از خوف خود به او عطا مىكند كه به پروردگارش عطا نمىكند ، پس خوف خود از بندگان را نقد حساب كرده و خوف خود را از آفريدگارش را نهانى و صرفاً يك وعده حساب مىكند . »
4 - حمزه بن حمران مىگويد : شنيدم امام صادق عليه السلام مىفرمود :
« إنّ ممّا حفظ من خطب رسول اللَّه صلى الله عليه و آله أنّه قال : أيّها الناس ، إنّ لكم معالم فانتهوا إلى معالمكم ، وإنّ لكم نهاية فانتهوا إلى نهايتكم ، ألا إنّ المؤمن يعمل بين مخافتين : بين أجل قد مضى لا يدري ما اللَّه صانع فيه ، و بين أجل قد بقي لا يدري ما اللَّه قاض فيه ، فليأخذ العبد المؤمن من نفسه لنفسه ، و من دنياه لآخرته ، وفي الشبيبة قبل الكبر ، وفي الحياة قبل الممات ، فوالذي نفس محمّد بيده ما بعد الدنيا من مستعتب ، و ما بعدها من دار إلّا الجنّة أو النار » « 2 » .
« از خطبههاى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله كه حفظ شده است اين بود كه آنحضرت
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 11 ، باب 13 ، ص 171 ، حديث 8 .
( 2 ) - همان ، باب 14 ، حديث 1 .