« إنّي كنت قد أمرتك بأمر وإنّي أتقدّم لك الآن فإن عصيتني نزعتك ، لا تبيعنّ لهم في خراجهم حماراً ولا بقرة ولا كسوة شتاء ولا صيف ، ارفق بهم » « 1 » .
« من تو را به چيزى مأمور كردهام و اكنون آن را به تو مىسپارم پس اگر نافرمانى كردى تو را بر كنار مىكنم : در خراج آنان ، الاغ يا گاو يا لباس زمستانى و تابستانى آنان را نبايد بفروشى . با آنان با ملايمت رفتار كن . »
تفصيل احكام :
1 - اهل كتاب در سرزمينهاى اسلامى ، بر دين خود باقى مىمانند به شرطى كه شرايط ذمّه را كه از جملهء آنها پرداختن جزيه است بپذيرند .
2 - يهود ، مسيحيان و مجوس ، اهل كتاب هستند ، و اگر گفته شود كه صفت اهل كتاب ، هر كسى را شامل مىشود كه ايمان به خداوند سبحان داشته و به يك كتاب آسمانى منسوب باشد ، بهتر خواهد بود .
3 - جزيه تنها از مردان گرفته مىشود نه كودكان و زنان و كسانى كه كنترلى بر خود ندارند همچون ديوانه و سفيه ، و از كسى كه بهاى جزيه را نه فعلًا و نه بالقوّه ، ندارد جزيه گرفته نمىشود .
4 - مقدار جزيه ، و اينكه بر افراد بطور سرانه وضع شود ، و يا بر اموال آنان ، و روش پرداخت آن ، همگى موكول به نظر امام است .
5 - جزيه در منافع مسلمين مصرف مىشود .
6 - قبول پرداخت جزيه يكى از شرايط ذمّه است و خود نشانهء اين است
هامش
( 1 ) - الاموال ، ابى عبيد القاسم بن سلام ، ص 44 ، شماره 116 . رجوع كنيد به : الجواهر ، ج 21 ، ص 240 .