مىشود ، و يك دهم از محصولات زمينهايى كه با آب باران و رودخانه آبيارى مىشود ، و نصف يك دهم محصولات از زمينهايى كه با واسطه آبيارى مىشود از آنان گرفته مىشود . اين حكم زمينهاى آباد است . امّا زمينهاى باير از آن امام است و امام مىتواند به كس ديگرى كه آن را آباد كند ، واگذار نمايد ، مالكيّت اين زمينها براى مسلمانان است و استفاده كننده هم يك دهم يا نصف يك دهم را پرداخت مىكند و در كمتر از پنج وسق « 1 » زكات نيست .
امّا زمينى كه با شمشير و جنگ گرفته شده ، از آن امام است ، به هر كس كه صلاح ببيند واگذار مىكند ، چنان كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در خيبر چنين كرد ، كه سياه و سفيد يعنى زمين و نخل آن را واگذار كرد ، در حالى كه مردم مىگويند واگذارى زمين و نخل باهم درست نيست در صورتى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله خيبر را واگذار كرد . فرمود : براستفاده كننده از زمين به غيراز پرداخت حق استفاده از زمين ، يكدهم و نصف يكدهم است . سپس فرمود : اهالى طائف اسلام آوردند و بر آنان يكدهم و نصف يكدهم قرار داده شد ، امّا مكّه را پيامبر به زور وارد شد و اهل مكّه اسيران آنحضرت بودند امّا پيامبر صلى الله عليه و آله آنان را آزاد كرد و فرمود : برويد ، شما آزاد هستيد . »
تفصيل احكام :
1 - فقها گفتهاند : زمينهاى آبادى كه مسلمانان با جنگ بر آنها مسلّط شده و با زور فتح كردهاند ، مال همهء مسلمين است ، و ولىّ امر مسلمين با كسانى كه دراين زمينها كار مىكنند به يك نسبت معيّنى از محصول آنها مصالحه مىكند و در جهت منافع امّت صرف مىنمايد .
2 - همچنين گفتهاند : اراضى بايرى كه مسلمانان با جنگ و از راه زور بر
هامش
( 1 ) - گفتهاند : وسق معادل يك بار شتر يا 60 صاع است . ( مترجم )