من عرض كنند چون فارغ شود از آن . گفتند : يا رسول اللَّه ! و پس از وفات تو همچنين باشد ؟ گفت : خداى تعالى بر زمين حرام كرده است كه گوشت پيغامبران خورد ، پيغامبران خداى زنده باشند و روزى خورند .
راوى خبر گويد : در مسجد ( 1 ) رسول شدم - عليه السلام - مردى را ديدم پشت باز داده و حديث مىكرد از رسول - عليه السلام - از او بپرسيدم كه : « شاهد و مشهود » چه باشد [ 93 - ر ] ؟ گفت : شاهد روز آدينه است ، و مشهود روز عرفه .
از آن جا بگذشتم ، مردى دگر را ديدم حديث مىكرد از رسول . از او پرسيدم ، گفت : « شاهد » روز آدينه است و « مشهود » روز ( 2 ) نحر است . از او بگذشتم ، كودكى را ديدم با رويى چون ماه ، از رسول - عليه السلام - حديث مىكرد . از او پرسيدم ، گفت : شاهد رسول است - عليه السلام - لقوله عزّ و جلّ : إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً ( 3 ) ، و « مشهود » روز قيامت است لقوله تعالى : ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَه النَّاسُ وَذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ ( 4 ) . از مردمان ( 5 ) پرسيدم كه اينان كىاند ؟ گفتند : اوّل عبد اللَّه عبّاس است و دوم عبد اللَّه عمر ( 6 ) ، و سهام ( 7 ) حسن بن علىّ ( 8 ) بن ابي طالب .
مجاهد گفت : شاهد آدم است و مشهود روز قيامت است . ليث گفت :
شاهد فرزند آدم است و مشهود روز قيامت . و البيّ گفت از عبد اللَّه عبّاس : شاهد خداست - جلّ جلاله - و مشهود روز قيامت . عكرمه گفت : شاهد احسان است و مشهود روز قيامت ، روايتى دگر از او آن است كه : شاهد فريشته است كه بر بنى آدم گواه است ، و مشهود روز قيامت است و اين دو آيت بخواند : وَجاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَشَهِيدٌ ( 9 ) ، وَذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ ( 10 ) .
هامش
( 1 ) . گا : مجلس .
( 2 ) . آد ، گا عيد .
( 3 ) . سورهء احزاب ( 33 ) آيهء 45 .
( 10 - 4 ) . سورهء هود ( 11 ) آيهء 103 .
( 5 ) . آد ، گا : از يكى .
( 6 ) . كذا : در اساس ، كلمه به صورت مشدّد .
( 7 ) . آج ، كا : سيوم ، گا : سيم .
( 8 ) . آج : حسين بن على .
( 9 ) . سورهء ق ( 50 ) آيهء 21 .