* ( طس ) * ، پيش ( 1 ) از اين بيان كرديم اختلاف اقوال مفسّران در مثل اين حروف .
عبد اللَّه عبّاس گفت : * ( طس ) * نامى است از نامهاى خداى تعالى ، به اين نام قسم كرد كه اين آيات كه در اين قرآن هست آيات كتابى است روشن . و گفتهايم كه :
« ابان » هم لازم است و هم متعدّى ، پس « مبين » هم ظاهر باشد و هم بيان كننده .
و گفتهاند ( 2 ) : « طا » از لطف است و « سين » از سميع . و اهل اشارت گفتند :
اين كلمه اشارت است الى طهارة سرّ المحبّ .
* ( هُدىً وَبُشْرى لِلْمُؤْمِنِينَ ) * ، دو معنى را محتمل است : يكى بيان ، و ديگر لطف و بشارت و مژدهء ( 3 ) مؤمنان . و محلّ او نصب است بر حال ، و شايد كه رفع باشد بر خبر مبتداى محذوف .
آنگه وصف كرد اين ( 4 ) مؤمنان را گفت : آنان كه نماز به پاى دارند ، و زكات مال بدهند ، و به آخرت ايمان دارند و موقن ( 5 ) باشند ، و علم يقين بود ايشان را .
آنگه گفت : آنان كه [ به قيامت ايمان ندارند ، ما ] ( 6 ) مزيّن بكرديم ايشان را اعمال ايشان . در اين [ 162 - پ ] دو قول گفتند : يكى آن كه اعمالى كه ايشان را فرمودهاند از ايمان و عمل صالح براى ايشان مزيّن بكرديم . از امر و نهى و ترغيب و ترهيب و وعد و وعيد ، و اين اعمال ( 7 ) براى آن به ايشان حواله كرد كه ايشان را فرمودهاند و كار ايشان است اگر چه كار نبستهاند ، ايشان متحيّراند و عمه به آن كه نكردهاند و از آن برفتهاند ، و اين قول حسن است و جبّائى .
وجه ديگر آن است كه : ما ايشان را مزيّن بكرديم از اعمال قبيح كه ايشان مىكردند به خلق شهوت آن در ايشان بر سبيل امتحان و تشديد تكليف ، و لكن ايشان غافل و متحيّراند از آن كه اين معنى انديشه كنند و دريابند ( 8 ) . و العمه ، التّحيّر .
آنگه گفت : جزاى ايشان آن است كه ايشان را عذاب بد باشد از عقاب دوزخ ،
هامش
( 1 ) . همه نسخه بدلها : پيشتر .
( 2 ) . آج ، لب ، آل : گفتند .
( 3 ) . آل : مجده .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها : آن .
( 5 ) . آب : مؤمن .
( 6 ) . اساس : ندارد ، از آط ، افزوده شد .
( 7 ) . همهء نسخه بدلها را .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها : فرمايند .