اليهم ، ما بر ايشان تعجيل عقوبت كردمانى ( 1 ) يا ( 2 ) نو را نفرستادمانى ( 3 ) به پيغامبرى به ايشان ، و لكن تو را بفرستاديم ( 4 ) ، لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّه حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ ( 5 ) . . . ، تا مردمان را بر خداى هيچ حجّت نباشد ( 6 ) پس از رسولان خداى .
* ( فَلَمَّا جاءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنا ) * ، چون حق به ايشان آمد از نزديك او ، يعنى محمّد . * ( قالُوا ) * ، گفتند : * ( لَوْ لا أُوتِيَ ) * ، اى هلَّا اوتى ، چرا ندادند او را - يعنى محمّد را - صلَّى اللَّه عليه و على آله - مانند آن كه موسى را دادند از كتابى منزل به يك بار ، جملة واحدة ؟ يا چرا او را مانند آن معجزه ( 7 ) ندادند كه موسى را از عصا و يد بيضاء ؟ * ( أَ وَلَمْ يَكْفُرُوا بِما أُوتِيَ مُوسى مِنْ قَبْلُ ) * ، نه ايشان بودند كه كافر ( 8 ) شدند به آنچه موسى را دادند پيش از اين ، يعنى توريت و آيات و معجزات . * ( قالُوا ) * ، و گفتند : * ( سِحْرانِ ) * ( 9 ) * ( ) * ، اينان دو جادو ( 10 ) اند ، يعنى موسى و هارون دو جادواند كه پشت با هم زدهاند .
كلبى گفت : اين مقالت ( 11 ) آنگه گفتند كه جماعتى از كفّار قريش بيامدند [ به مدينه ] ( 12 ) و احبار جهودان را بپرسيدند از حديث محمّد و نعمت و صفت او ، ايشان گفتند : او حقّ است و پيغامبر ( 13 ) راستگوى است ، و نعت و صفت او در كتاب ما هست . ايشان بيامدند و جماعت را به ( 14 ) گفتار ايشان خبر دادند ، كفّار مكّه گفتند :
* ( سِحْرانِ تَظاهَرا ) * ، ايشان دو جادو ( 15 ) اند ، يعنى موسى و محمّد ، و اين قول عبد اللَّه عبّاس است ، و قول اوّل قول مجاهد است .
كوفيان خواندند : * ( سِحْرانِ ) * بى « الف » ، دو جادوىاند ، يعنى قرآن و توريت ، و باقى قرّاء « ساحران » ، بر اسم فاعل . * ( تَظاهَرا ) * ، اى تعاونا . و * ( إِنَّا بِكُلٍّ كافِرُونَ ) * ، و ما به همه كافريم از توريت و قرآن و موسى و محمّد .
هامش
( 1 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، آز : كرديمى ، آل ، مش : كرديم .
( 2 ) . همهء نسخه بدلها : تا .
( 3 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، آز : بفرستاديمى ، مش : بفرستاديم .
( 4 ) . مش : نفرستاديم .
( 5 ) . سورهء نساء ( 4 ) آيهء 165 .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها : نماند .
( 7 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز آب ، آز : معجز .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها : كافران .
( 9 ) . اساس : ساحران ، به قياس با ضبط قرآن مجيد ، تصحيح شد .
( 10 ) . آط ، آب ، آز ، مش : جادوى .
( 11 ) . آل : مقالات .
( 12 ) . اساس : ندارد ، از آط ، افزوده شد .
( 13 ) . همهء نسخه بدلها : پيغامبرى / پيغمبرى .
( 14 ) . همهء نسخه بدلها : از .
( 15 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز آز : جادوى .