الخطاب باشد و آن درست نيست ( 1 ) بنزديك محقّقان . و أما شافعى و اصحابش گفتند :
گوشت اسپ حلال است و روا باشد خوردن . و به نزديك ما گوشت اسپ مكروه است و گوشت خر مكروهتر و گوشت ستر از همه مكروهتر چه دليلى نيافتيم بر تحريم اين گوشتها ، و اخبار متفاوت يافتيم بهرى متضمّن تحليل ( 2 ) و بهرى متضمّن تحريم ، عمل كرديم على الكراهة مراعاة الاخبار و جمعا بينها ( 3 ) .
أمّا بنزديك فقها خلاف نيست ( 4 ) در تحريم گوشت ستر و خر اهلى . [ 86 - ر ] * ( وَيَخْلُقُ ما لا تَعْلَمُونَ ) * ، خداى تعالى چيزهايى آفريند ( 5 ) كه شما ندانى . بعضى مفسّران گفتند : مراد آن است كه در بهشت چيزهايى بيافريند كه شما ندانى و فهم و وهم شما بر آن ( 6 ) نرسد .
ممّا لا عين رأت و لا اذن سمعت و لا خطر على قلب بشر .
قتاده گفت : مراد آن است كه در ميوه كرم آفريند و در جامه لنبك ( 7 ) از آن جا كه شما ندانى . ضحّاك گفت از عبد اللَّه عبّاس كه مراد آن است كه : بر راست عرش جويى هست از نور چندان كه هفت آسمان و هفت زمين و هفت دريا ، جبريل هر وقت سحر در او شود و غسل كند نورش بر نور بيفزايد و جمالش بر جمال و عظمتش بر عظمت ، آنگه خود را بيفشاند خداى تعالى به هر قطرهاى كه از پر بيفگند هزار فريشته ( 8 ) بيافريند كه از ايشان ( 9 ) هفتاد هزار در بيت المعمور شوند و در خانهء كعبه كه تا به روز قيامت نوبه ( 10 ) با ايشان ( 11 ) نرسد .
* ( وَعَلَى اللَّه قَصْدُ السَّبِيلِ ) * ، بر خداست بيان راه ( 12 ) كردن . و قصد ، ره ( 13 ) راست باشد
هامش
( 1 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : و اين درست نبود .
( 2 ) . جميع نسخه بدلها است .
( 3 ) . اساس : بينهما ، با توجّه به قم و فحواى عبارت تصحيح شد .
( 4 ) . قم : خلاف است ، آط ، آب ، آز ، آج ، لب : خلافى نيست .
( 5 ) . قم : چيزها آفريند ، آط ، آب ، آز ، آج ، لب : چيزها را آفريند .
( 6 ) . جميع نسخه بدلها : به آن .
( 7 ) . كذا در اساس ، قم ، آط ، آب ، آز ، آج ، لب ، مش ، مل : لبنك ، آل : كيك .
( 8 ) . آج ، لب : فرشته .
( 9 ) . قم هر روز .
( 10 ) . جميع نسخه بدلها : نوبت .
( 11 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : بايشان .
( 12 ) . جميع نسخه بدلها : ره حق .
( 13 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : راه .