ثلثى اندامش سپيد شد . چون دو روز روزه داشت ، دو بهر از اندامش سپيد شد . چون سه روز روزه داشت همهء اندامش سپيد شد ، پس اين ايّام را ايّام البيض براى اين خوانند .
بعضى دگر از مفسّران گفتند كه ( 1 ) : حق تعالى در بدايت شرع روزهء عاشورا و روزهء ايّام البيض فريضه كرده بود . چون روزهء ماه رمضان [ 221 - ر ] بفرمود ، تخفيف كرد و آن برداشت . حسن بصرى و جماعتى دگر گفتند : خداى تعالى ترسايان را فرمود كه ماه رمضان روزه دارند ، ايشان را سخت مىآمد در گرماى گرم روزه داشتن . علماى ايشان جمع شدند و راى زدند و روزه با فصل ربيع افگندند ، و ده روز بيفزودند در او ( 2 ) .
پس از آن پادشاهى بود ايشان را ، او را دهن به درد آمد در روزه هفت روز بيفزود ، روزهء ايشان چهل و هفت روز گشت . پس از آن پادشاهى ديگر پديد آمد ، گفت : اين روزه را تمام عقد بايد كردن ، سه روز ديگر بيفزود تا پنجاه روز شد ( 3 ) .
اكنون هنوز روزهء ترسايان پنجاه روز است .
مجاهد گفت : سالى ايشان را وبايى رسيد ، ايشان به تقرّب در روزه ده روز بيفزودند پيش از ماه ( 4 ) و ده روز پس از ماه ( 5 ) تا روزهء ايشان پنجاه روز گشت .
شعبى گفت : خداى تعالى ترسايان را سى روز روزه فرمود قرنى ( 6 ) كه از پس ايشان آمدند دو روز زيادت كردند ، يك روز پيش ( 7 ) ماه ، و يك روز پس ( 8 ) ماه ( 9 ) .
و همچنين هر قرنى ( 10 ) دو روز ( 11 ) مىفزودند ( 12 ) تا تمام پنجاه گشت ، فذلك قوله : * ( كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ ) * .
* ( لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ) * ، معنى آن است تا شما متّقى شوى به فعل روزه ( 13 ) و پرخيزى ( 14 ) از معاصى ، روزه شما را منع شود - منع شر ( 15 ) نه منع خير ( 16 ) - براى آن كه فعل طاعات لطف
هامش
( 1 ) . دب : گفتهاند .
( 2 ) . مب : ده روز بر آن بيفزودند .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها : گشت .
( 4 ) . آج ، لب ، مب ، مر رمضان و .
( 5 ) . آج ، لب ، مب ، مر رمضان .
( 6 ، 10 ) . دب : قومى .
( 7 ، 8 ) . همهء نسخه بدلها از .
( 9 ) . دب : روز بعد ماه .
( 11 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب : در روزه .
( 12 ) . دب : مىافزودند .
( 13 ) . دب ، مب ، مر و .
( 14 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، فق : بپرهيزى .
( 15 ) . همهء نسخه بدلها : لطف .
( 16 ) . همهء نسخه بدلها : جبر .