محمّد ! بگو كه : استعيذ بالسّميع العليم من الشّيطان الرّجيم ، آنگه گفت بگو : بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ( 1 ) .
و خلاف نيست در آن كه رسول - عليه السّلام - در نماز استعاذه كردى . ابراهيم النّخعىّ و ابو هريره روايت مىكنند كه : پيش از قراءت سوره و پس از قراءت فاتحه استعاذه كردى ( 2 ) ، و اين روايت شاذّ است ، اخبار متظاهر بر آن است كه رسول - عليه السّلام - پس از تكبير و پيش از قراءت فاتحة الكتاب استعاذه كردى .
اختلاف فقها در استعاذه
قول بيشتر فقهاست ( 3 ) كه : در هر نمازى عقيب افتتاح نماز پيش از قراءت استعاذه بايد گفتن ، و مذهب مالك آن است كه : جز در نماز فرايض در ماه رمضان نبايد گفتن .
و در نماز عيد خلاف كردهاند ، ابو يوسف گفت : استعاذه بيش از تكبيرات بايد كردن ، و محمّد بن الحسن گفت : پس از تكبيرات چون قراءت خواهد خواندن ( 4 ) .
امّا كيفيّت تعوّذ ( 5 ) ، مذهب اهل البيت - عليهم السّلام - آن است كه بايد گفتن :
اعوذ باللَّه من الشّيطان الرّجيم ، و مذهب ابو حنيفه و شافعى همچنين است . و سفيان گفت : اعوذ باللَّه من الشّيطان الرّجيم انّ اللَّه هو السّميع العليم . و حسن بن صالح بن حىّ ( 6 ) گفت : اعوذ باللَّه السّميع العليم من الشّيطان الرّجيم .
راوى خبر ( 7 ) گويد كه ، رسول - عليه السّلام - گفت : چون مرد استعاذه كند و پناه با خداى دهد ، شيطان از او بگريزد و هر دو طرف او را جلبه اى باشد و صوتى باشد ، از او غافل مباشيد كه او از شما غافل نيست .
هامش
( 1 ) . سورهء علق ( 96 ) آيهء 1 .
( 2 ) . مج : گفتى .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها : آن است .
( 4 ) . مب ، مر : كرد .
( 5 ) . آج ، لب : تعويذ ، همهء نسخه بدلها در .
( 6 ) . اساس : حسن بن صالح بن برخى ، به قياس با نسخهء مج ، تصحيح شد .
( 7 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : و راوى چنين .