سؤال :
در موارد لزوم پرداخت فاضل دية ، چنانچه اولياى دم خواهان قصاص باشند
وبا وجود تمكن مالي ، از پرداخت فاضل دية خوددارى كنند وباعث تأخير اجراى
حكم قصاص شوند ، بفرماييد :
الف ) آيا حاكم شرع مىتواند ولى دم را به پرداخت فاضل دية اجبار كند ؟
ب ) در اين فرض تبديل قصاص به دية چه حكمي دارد ؟
ج ) اگر تبديل قصاص به دية جايز باشد ، آيا رضايت يا عدم رضايت جانى در اين
امر تأثيرى دارد ؟
جواب :
( باسمه جلت أسمائه )
الف ) قصاص حق أولياء دم است ، همان گونه كه مىتوانند عفو كنند ، مىتوانند
تأخير بيندازند .
ولى چنانچه بخواهند قصاص نمايند أول بايد فاضل دية را بپردازند بعد قصاص
نمايند .
بنابر اين وجهي بر لزوم پرداخت فاضل دية نيست مگر در صورت بناء بر قصاص .
ب ) كما اين كه وجهي بر الزام أولياء دم به قبول دية نيست .
ج ) وچنانچه أولياء دم بخواهند دية بگيرند رضايت جانى وعدم رضايت أو تأثير
ندارد .
زيرا در اين موارد أولياء دم مخيرند بين قصاص وپرداخت فاضل دية ، وبين اخذ
دية . والله العالم .
( تاريخ جواب استفتاء : 28 ربيع الثاني 1420 )
استفتاءات قوه قضائيه ( فارسي ) — صفحة 144
مساهمون: السيد محمد صادق الروحاني
ص١٤٤