* ( لِلَّه ) * . . . * ( وَإِذْ قالَ لُقْمانُ لِابْنِه وَهُوَ يَعِظُه يا بُنَيَّ لا تُشْرِكْ بِالله . . . ) * لقمان : 12 و 13 ظاهرا اعطاء حكمت ملازم با امر بشكر است آيهء اوّل صريح است در اينكه بلقمان حكمت داده شده ولى نبوّت او بصراحت از قرآن استفاده نميشود گر چه در آيهء * ( وَقَتَلَ داوُدُ جالُوتَ وَآتاه الله الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَه مِمَّا يَشاءُ ) * بقره : 251 . مىشود گفت مراد از حكمت نبوّت است . در سورهء لقمان از آيه 12 تا 19 عطا شدن حكمت به او و موعظهء او نسبت بفرزندش نقل شده اگر پيامبر هم نباشد مقامى بس شامخ دارد كه قرآن مجيد وى را تا قيامت زنده نگاه داشته است .
در مجمع فرموده : بقولى او مردى حكيم بود نه پيامبر ، اكثر مفسّران نيز بر آنند ، بقولى او پيامبر بود و حكمت را در آيه نبوّت گفتهاند بقولى او پسر خواهر ايّوب بود و بقولى پسر خالهء ايوب عليه السّلام .
از ابن عمر نقل شده گويد از رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله شنيدم ميفرمود به حق ميگويم لقمان پيغمبر نبود ليكن مردى بود كثير التفكر حسن اليقين ، خدا را دوست داشت خدا نيز او را دوست داشت و با اعطاء حكمت بر وى منّت گذاشت .
روزى وقت ظهر خوابيده بود كه از جانب خدا ندائى رسيد : اى لقمان آيا ميل دارى خدا تو را در روى زمين خليفه كند تا ميان مردم به حق داورى كنى ؟
در جواب گفت : اگر پروردگارم مرا مخيّر كند عافيت را ميگزينم نه ابتلاء را و اگر حتمى كند فرمان او را شنوا و مطيعم زيرا ميدانم كه در اين صورت ياريم كرده و مصونم خواهد داشت . ملائكه كه آنها را نميديد گفتند :
چرا اى لقمان ؟
گفت : حكومت سختترين منازل است و ظلم از هر طرف آن را احاطه كرده اگر حاكم تقوى كرد لايق است كه نجات يابد و اگر خطا كرد از راه بهشت خطا كرده ، آنكه در دنيا خوار و در آخرت عزيز باشد بهتر از آنست كه در دنيا عزيز و در آخرت ذليل
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 201
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٠١