جمع كردن آن است و مجموع صفّ جناح و قبض آن ، عبارت اخراى پرواز است زيرا پرواز آن است كه پرنده بال خود را مرتبا بگشايد و جمع كند يعنى آيا نگاه نكردند بپرندگان بالا سرشان كه پرواز ميكنند .
* ( وَالأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُه يَوْمَ الْقِيامَةِ وَالسَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِه . . . زمر : 67 . « قَبْضَة » مصدر است بمعنى مقبوض و مقبوض چيزى است كه در دست گرفته شود و آن كنايه از تسلَّط تامّ بر شىء است از مقبوض بودن زمين و مطوىّ بودن سموات بدست ميايد كه مراد از آن دو قطع شدن اسباب و وسائل مادى و ظهور حكومت مطلقه و تدبير منحصر خداست يعنى :
زمين همه اش روز قيامت در قبضه و در تسلَّط خداست و آسمانها بقدرت او بهم پيچيدهاند قيد * ( « يَوْمَ الْقِيامَةِ » ) * ظاهرا براى آنست كه ظهور تسلط مطلقهء خدا در آن روز است و در دنيا آن ظهور را ندارد .
قَبْضَة * ( قالَ بَصُرْتُ بِما لَمْ يَبْصُرُوا بِه فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُها . . . ) * طه : 96 . * ( « قَبْضَةً » ) * بمعنى مقبوض است يعنى : دانستم آنچه را كه مردم ندانستند مشتى از اثر رسول را بر گرفتم سپس آن را انداختم . رجوع شود به « اثر » .
قبل :
( بر وزن فلس ) راغب گويد :
در تقدّم متّصل و منفصل به كار ميرود و نيز بمعنى تقدّم مكانى ، زمانى ، رتبهاى و ترتيبى آيد .
نگارنده گويد در قرآن مجيد ظاهرا همه جا در تقدّم زمانى استعمال شده مثل * ( قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنْبِياءَ الله مِنْ قَبْلُ ) * بقره : 91 . و مثل * ( إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ قَبْلِ أَنْ تَقْدِرُوا عَلَيْهِمْ ) * مائده : 34 .
قبل : ( بر وزن عنق ) گاهى بمعنى جلو و پيش به كار ميرود مثل * ( إِنْ كانَ قَمِيصُه قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكاذِبِينَ ) * يوسف : 26 . اگر پيراهنش از جلو دريده شده زن راست ميگويد يوسف از دروغگويان است . گاهى بمعنى رو برو و آشكار « رأيته قبلا اى عيانا و مقابلة » مثل * ( إِلَّا أَنْ ) *