بكشد و بسوزاند .
بدين حساب همهء اشياء داراى دو جنبهء خير و شرّاند و آيه مبيّن آنست كه بايد از شرّ همهء مخلوقات به خدا پناه برد و خير آنها را از خدا خواست و چون جز خدا كسى نميتواند شرور مخلوقات را از انسان بر گرداند و منافع آنها را بوى روى آور كند لذا بايد به خدا پناه برد كه آفرينندهء آنهاست و زمام همه بدست اوست « ازمّة الامور طرّا بيده » .
* ( غاسِقٍ ) * كه بمعنى هجوم كننده در پنهانى است ظاهرا از حيث عموم مساوى با * ( « ما خَلَقَ » ) * است زيرا شرور مخلوقات پنهانى و بى خبر و ناگهان به انسان هجوم ميكنند چنان كه در « غسق » گذشت .
و اگر مراد از * ( « النَّفَّاثاتِ » ) * نيروهاى دمنده و از * ( « الْعُقَدِ » ) * مواد اوليه باشد اين آيه نيز در رديف آيات ما قبل است مثلا خاك ، آب ، املاح ، كربن هوا هر يك بسته و گره خوردهء مخصوصىاند نيروهاى مخصوص به آنها دميده و قسمتى از آنها را كنده و در اثر تخليط شيميائى يك سيب يا ميوهء ديگر يا انسان و غيره بوجود ميايد پس مواد اوليه كه خزائن خدايند در اثر دميدن آن نيروها بچيزهاى ديگر مبدّل ميشوند و چون اين دميدن و دميده شدن شرّى نيز در بر دارند لذا از شرّ آنها به خدا پناه ميبريم . و اللَّه العالم .
رجوع شود به « نفث » .
فلك :
( بر وزن قفل ) كشتى . آن در واحد و جمع به كار ميرود مثل * ( وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنا وَوَحْيِنا ) * هود : 37 . كه راجع بكشتى نوح عليه السّلام است و * ( وَتَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيه ) * نحل : 14 . كه راجع بهمهء كشتيها است . ايضا مذكَّر و مؤنّث هر دو به كار رود مثل * ( فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ ) * شعراء : 119 . كه بقرينهء صفت ، مذكَّر است و مثل * ( أَ لَمْ تَرَ أَنَّ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ الله ) * لقمان : 31 . كه بقرينهء * ( « تَجْرِي » ) * مؤنّث است ظاهرا آن بواسطهء جمع بودن است .
* ( وَآيَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ ) *