را روشن مىكند . عدم اعتبار قول فاسق * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ ) * حجرات : 6 .
آيهء شريفه قول فاسق را بىاعتبار معرّفى مىكند و مفهوم آن اثبات عمل بخبر ثقه است . و اين در صورتى است كه فسق فاسق معلوم باشد يعنى :
اى اهل ايمان اگر فاسقى خبرى پيش شما آورد دربارهء آن تحقيق كنيد مبادا از روى عدم علم قومى را آسيب رسانيد و بر كردهء خويش پشيمان شويد .
اين كريمه تصديق و امضاء بناء عقلاست كه بخبر شخص موثق اعتبار قائلاند و در صورت اخبار شخص فاسق و بد كار ، تحقيق و جستجو ميكنند .
شيعه و اهل سنّت اتفاق دارند در اينكه آيهء فوق دربارهء وليد بن عقبة بن ابى معيط نازل شده آنگاه كه از طرف رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله مأمور جمع آورى صدقات بنى مصطلق گرديد .
ابن كثير در تفسير خود از مسند احمد نقل كرده : حارث بن ابى ضرار فرمانرواى بنى مصطلق ( كه پدر جويريّه زن رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله بود ) گويد : محضر رسول خدا آمدم ، اسلام را به من عرضه كرد قبول و اقرار كردم ، بزكوة دعوتم كرد پذيرفتم ، گفتم اى رسول خدا بنزد قوم خويش برگشته آنها را با سلام و زكات دعوت كنم هر كه پذيرفت زكوتش را جمع ميكنم و در فلان وقت نمايندهاى ميفرستيد آنچه جمع كردهام محضر شما بياورد .
چون حارث زكات را جمع آورى كرد در وقت معيّن نمايندهء آنحضرت نيامد ، حارث گمان كرد كه غضبى از جانب خدا و رسول شده كه نمايندهء حضرت نيامد . بزرگان قوم را خواند و گفت : رسول خدا به من وعده فرموده بود كه كسى را براى بردن
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 177
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص١٧٧