8 1 ( قاموس - اقرب الموارد ) * ( فَإِنْ كانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ ) * نساء : 12 ثمانيه : هشت ، ثامن :
هشتم ، ثمانون : هشتاد .
ثَمَن :
( بفتح اول و دوم ) قيمت . راغب گويد ، آن چيزى است كه فروشنده از خريدار ميگيرد در مقابل بيع اعمّ از آنكه نقد باشد يا جنس ، و هر آنچه در مقابل چيزى بدست آيد ثمن اوست .
* ( وَشَرَوْه بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَراهِمَ مَعْدُودَةٍ . . . ) * يوسف : 20 او را به قيمت ناقص درمهاى شمرده شده فروختند جز اين آيه در ده محل از قرآن كلمهء « ثمنا » آمده و همه در بارهء عوض كردن آيات خدا و يا پيمان خدا بقيمتى مثل مقام و پول و استراحت است . مثل * ( وَلا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا ) * بقره : 41 و در نه محل از محلهاى دهگانه « قليلا » صفت « ثمنا » آمده است و در تمام موارد « شرى » و « اشترى » به كار رفته است .
ثنى :
در مجمع البيان ذيل آيهء 5 از سورهء هود ميگويد : ثنى در اصل بمعنى عطف است ، بعدد دو از آن جهت اثنان گويند كه يكى بر ديگرى عطف است و رويهم حساب ميشوند و به درود ثنا گويند زيرا كه در مدح صفات نيك به يكديگر عطف ميشوند ، استثناء نيز از آنست زيرا كه مستثنى بر مستثنى منه عطف مىشود و رويهم حساب ميگردند .
1 - * ( أَلا إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْه . . . ) * هود : 5 بدان آنها سينه هايشان را بر ميگردانند تا خود را از قرآن و شنيدن آن مخفى بدارند ، گوئى سينه هايشان را بهم مىپيچند و تا ميكنند تا قرآن را نشنوند . يَستثنون 2 - * ( إِذْ أَقْسَمُوا لَيَصْرِمُنَّها مُصْبِحِينَ وَلا يَسْتَثْنُونَ ) * قلم : 18 اين آيه در داستان صاحبان آن باغ است كه ميخواستند محصول را جمع كنند و چيزى به فقرا ندهند مراد از * ( « لا يَسْتَثْنُونَ » ) * چنان كه ارباب تفسير گفتهاند انشاء اللَّه گفتن و كار را منوط بارادهء خدا كردن است يعنى : قسم