را پراكنده مىكند و . . .
على هذا بايد گفت : وقوع آن كه خود آن است ، واقعهء سنگين و و مهمّ است . اين سنگينى مثل سنگينى اجسام نيست بلكه سنگينى معنوى است مثل سنگينى مرض و سنگينى آنكس كه غرامت بيشتر پرداخته است نظير * ( أَمْ تَسْئَلُهُمْ أَجْراً فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ ) * طور : 40 در آيهء * ( وَيَذَرُونَ وَراءَهُمْ يَوْماً ثَقِيلًا ) * انسان : 27 كه ثقيل صفت « يوم » آمده ، محتمل است سنگينى آن بر مردم مراد باشد .
ب : * ( ما لَكُمْ إِذا قِيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِي سَبِيلِ الله اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الأَرْضِ . . . ) * توبه : 38 تثاقل اظهار سنگينى نفس و بعبارت ديگر عدم ميل است يعنى : چه شده بر شما چون گويند در راه خدا كوچ كنيد سنگينى ميكنيد بسوى زمين و ميخواهيد بمانيد و خارج نشويد .
ج : * ( إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا ) * مزمّل : 5 ملاحظهء قبل و بعد آيه و آيات ديگر نشان ميدهد كه مراد سنگينى تبليغ آن بر آنحضرت است .
درست است كه قرآن برنامهء حق و فطرت است ولى تبليغ آن بر يك فرد كه تمام محيط بمخالفت با او برخاسته بودند طاقت فرسا بود . و اللَّه العالم د : * ( وَلَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَأَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ . . . ) * عنكبوت : 13 آيهء شريفه در باره پيشوايان باطل است كه هم حامل گناهان خويشاند و هم حامل گناهان ديگر كه به جهت وا داشتن ديگران بگناه ، كسب كردهاند بعبارت ديگر ، دو نوع گناه دارند يكى گناهى كه خود كردهاند و ديگرى گناه كسانى كه تعليم كردهاند و بدعت گذاشتهاند . كه در اسلام ثابت است هر كه ديگران را بگناه وا دارد و بدعت گذارد مثل گناه تمام مرتكبين آن بدعت ، بپاى اوست و مرتكبين نيز در مقابل عمل خود گناهكاراند ه : * ( إِذا زُلْزِلَتِ الأَرْضُ زِلْزالَها وَأَخْرَجَتِ الأَرْضُ أَثْقالَها ) * زلزال :
2 اثقال چنان كه گفته شد بمعنى چيزهاى سنگين كننده و به معناى بار
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 309
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣٠٩