« منه » به « من » موصول بر ميگردد ايضا ضمير * ( « مِنْ قَبْلِه » ) * و مراد از * ( أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ ) * حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم است و مراد از * ( « يَتْلُوه شاهِدٌ » ) * كسى است كه در پى آنحضرت است و بنبوّت او ايمان دارد و گواهى ميدهد .
معنى آيه چنين است : آنكه بصيرت خدائى دارد ( و با آن بصيرت ميداند كه اين قرآن حقّ است ) و حال آنكه در پى او و با او گواهى هست كه بر صدق اين مطلب گواهى ميدهد و قبل از وى ( پيغمبر ) كتاب موسى كه امام و رحمت است آمده ، آيا چنين شخص مانند ديگرى است ؟
و خلاصه آنكه رسول خدا داراى بصيرت خدائى است و شاهدى از خودش وى را تصديق مىكند و پيش از او كتاب موسى آمده كه نظير اين حقائق را در بر داشته است على هذا اين كتاب و رسول ، باور كردنى و ايمان آوردنى است .
( استفاده از الميزان ) .
در تعيين اين شاهد كه در آيه آمده اقوال زيادى است گفتهاند :
مراد از شاهد ، قرآن ، جبرئيل ، زبان حضرت كه تلاوت ميكرد و . . .
است .
ولى در روايات شيعه و اهل سنّت هست كه شاهد على بن ابى طالب عليه السّلام است . عيّاشى در ذيل آيهء شريفه از على بن ابى طالب عليه السّلام و امام باقر و صادق عليهما السّلام نقل كرده كه مراد از شاهد در آيه ، امير - المؤمنين عليه السّلام است . از جمله :
عبد اللَّه بن يحيى گويد : شنيدم على عليه السّلام ميگفت : در بارهء هر يك از مردان قريش يك يا دو آيه از كتاب خدا نازل گشته ، مردى گفت : يا امير المؤمنين آنچه در بارهء تو نازل شده كدام است ؟ فرمود : آيه ايكه در هود است نميخوانى * ( أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّه وَيَتْلُوه شاهِدٌ مِنْه ) * محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم بر بصيرت است از پروردگار خودش و منم شاهد .
همين روايت در تفسير الميزان از الدّر المنثور نقل شده است و در
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 280
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٨٠