پوشانيده شده است ، علاوه بر اين ، اين ستونها از لحاظ حجم نيز با يكديگر متفاوتند ، براى نمونه ستونهاى رواق جنوبى در مقايسه با ساير ستونهاى ديگر شبستانها از ضخامت و حجم بيشترى برخوردار است ، همچنين كمتر مىتوان به دو تاج مشابه ( كه در بالاى ستونها است ) برخورد كرد ، گذشته از اين كه برخى از آنها با ناآگاهى از اصول و فن معمارى ساختمانها و برخى ديگر بدون هر گونه ضابطهاى بنا شدهاند ؛ از اين رو است كه بورتون مىگويد : او نمىتواند تحسين و اعجاب خود نسبت به گلدستهها را شامل حال ستون رواقها بنمايد . و در ميان اين ستونهايى كه سزاوار تعريف نيستند . سه ستون هست كه در تاريخ اسلام از شهرت به سزايى برخوردارند ؛ از اين رو نام آنها به رنگ نوشته شده ، همچنين 5 ستون ديگر از شرافت نام داشتن نيز برخوردارند ، نخستين ستون به نام « المخلّق » است كه نام خود را از خلوقى ( نام نوعى عطر ) كه به دو در مناسبتهاى ويژه آلايند گرفته است ، اين ستون در سمت راست محرابى كه جايگاه نماز گزاردن امام مسجد است قرار دارد و نشان دهندهء جايگاهى است كه پيامبر - ص - پيش از ابداع منبر در آنجا مىايستاده و با تكيه بر « اسطوانة الحنانة » خطبهء نمازهاى جمعه را مىخوانده است . و ستون ديگر كه سومين ستون از دو سوى منبر و حجرهء پيامبر قرار دارد ، به « اسطوانة القرعة » شهرت دارد ؛ زيرا پيامبر به همسر خود فرموده بود :
« هرگاه مردم ارزش اين جايگاه را بدانند براى نماز گزاردن در آن به قرعه متوسل خواهند شد . »
در منابع تاريخى براى اين ستون دو نام ديگر كه يكى « عمود المهاجرين » و ديگرى « عمود المخلّق » نيز آمده است . در فاصلهء ميان 20 ذراعى « عمود المهاجرين » و دو ستون به حجرهء پيامبر و چهار ستون به
موسوعة العتبات المقدسة ( مدينة / مكة ) ( مكه و مدينه از ديدگاه جهانگردان اروپايى ) ( فارسى ) — صفحة 134
مساهمون: جعفر الخياط
ص١٣٤