اما منارهء « باب السلام » در نزديكى دروازهاى به همين نام قرار دارد و همانند برجى دراز و زيبا است كه در بلنداى آن گوى بزرگى از مس به شكل مخروط تلألؤ دارد . اما منارهء « باب الرحمه » در ميانهء ديوارهء غربى مسجد قرار دارد و از لحاظ شكل ظاهرى سادهترين گلدستهها بشمار مىرود و در راستاى آن ، دو محوطهء حوضى شكل وجود دارد كه در بالاى محوطهء دوم به شيوهء متداول در گلدستههاى تركيه و مصر سطح شيب دار مخروطى شكلى ساخته شده است . اما منارهء « سليمانيه » در زاويهء شمال شرقى مسجد برافراشته شده و نام آن برگرفته از نام سازندهء آن ؛ يعنى سلطان سليمان قانونى مىباشد ، برجى است سنگى و استوار و مستحكم كه در راستاى گلدسته سه محوطه قرار دارد ، و محوطه اول و دوم فضايى جند ضلعى است . اما محوطهء سوم استوانهاى شكل مىباشد ، و گرداگرد هر سه محوطه قرار دارد ، و محوطه اول و دوم فضايى چند ضلعى است . اما محوطهء سوم استوانهاى شكل مىباشد ، و گرداگرد هر سه محوطه نردههايى جهت حفاظت افراد گذارده شده است . و بالاخره مهمترين منارهء حرم در زاويه جنوب شرقى مسجد قرار دارد ، و اين گونه تصور مىشود كه مناره در جايى ساخته شده كه بلال - مؤذن پيامبر - از آنجا مؤمنان را به نماز دعوت مىكرده است ، بورتون مىگويد : علت اهميت اين مأذنه بدين خاطر است كه معمولًا مؤذنين بلند مرتبه از آنجا به اذان گفتن مىپردازند . اين مأذنه همانند گلدسته سليمانيه ، از سه محوطه تشكيل شده كه در اطراف آن نردههاى حفاظتى قرار داده شده است . و منتهى اليه هر دو مناره به ساختهاى بيضى شكل كه از اطراف آن چوبهايى مثلثى شكل بيرون آمده ختم مىشود و بر روى اين چوبها در شبهاى عيد و مناسبتها - همانند شب رسيدن كاروان شامى - فانوسهاى نفتى آويزان مىگردد ، و در حقيقت با اين
موسوعة العتبات المقدسة ( مدينة / مكة ) ( مكه و مدينه از ديدگاه جهانگردان اروپايى ) ( فارسى ) — صفحة 132
مساهمون: جعفر الخياط
ص١٣٢