علل الشرائع : يعقوب بن شعيب از حضرت صادق عليه السّلام نقل كرد كه عرضكردم خدمت ايشان اگر امام از دنيا برود و اين خبر برسد به كسانى كه در حضور امام قبل نبودهاند چه بايد بكنند ؟ ! فرمود براى تشخيص امام بجستجو بپردازند و خارج ميشوند در جستجويش تا وقتى در جستجو و طلب باشند معذورند . عرضكردم همه بايد خارج شوند يا بعضى اگر خارج شدند كافى است ؟ ! فرمود خداوند مىفرمايد
فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ
« 1 » .
فرمود آنهائى كه در محل مانده و منتظر آمدن كسى كه بجستجوى امام رفته است هستند مؤاخذ و مسئول نيستند تا آن كسى كه بجستجو رفته بازگردد .
علل الشرائع : عبد الاعلى گفت به حضرت صادق عليه السّلام گفتم اگر شنيديم امام از دنيا رفته تكليف ما چيست فرمود بايد در جستجويش كوچ كنيد . گفتم همه بايد برويم فرمود خداوند مىفرمايد
فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ
اگر بجستجوى امام خارج شديم و بعضى در بين راه از دنيا رفتند فرمود خداوند ميفرمايد
وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ
« 2 » .
تفسير عياشى : از عبد الاعلى همين خبر را نقل كرده در آخر خبر افزوده است كه گفتم : وارد مدينه شديم ديديم امام درب خانه خود را بسته و آشكار نيست ( يعنى نتوانستيم او را تشخيص دهيم ) فرمود صاحب اين امر يعنى امامت نيست مگر با دليل آشكار امام كسى است كه وقتى وارد مدينه شدى و پرسيدى بچه كسى فلان كس وصيت كرده ؟ ميگويند فلانى .
هامش
( 1 ) سورهء توبه آيه 122 .
( 2 ) سورهء نساء آيه 100 كسى كه از خانه خود خارج شود به منظور هجرت بسوى خدا و پيامبرش سپس در اين راه بميرد پاداش او بر خدا لازم است .