اولين نكته مستخرجه از اولين اشكال ثبوتى بعض الفقهاء
تمام روايات مربوط به حرمان ، از امام باقر و صادق ( ع ) نقل شده و تنها يك روايت وجود دارد كه « محمد بن سنان » آن را از امام هشتم ( ع ) نقل كرده است ؛ لذا :
اگر قبل از باقرين ( ع ) را ملاحظه نماييم ، هيچ روايتى درباره حرمان از پيامبر اكرم ( ص ) و اميرالمؤمنين ( ع ) نمىيابيم .
و :
- اگر بعد از باقرين ( ع ) را نيز ملاحظه كنيم ، هيچ روايتى در اين زمينه نمىيابيم .
به عبارت ايشان توجه فرماييد :
« وعلى اية حال لا عين ولا اثر لهذا الحكم فى الروايات الواردة عن امير المؤمنين وسائر الائمة الى زمان الصادقين ( ع ) ولا منبعدهما باستثناء رواية محمد بن سنان » « 1 »
به هر حال تا زمان امامين صادقين ( ع ) هيچ اثرى از اين حكم ( حرمان ) در روايات وارده از اميرالمومنين ( ع ) و غير ايشان وجود ندارد و نيز بعد از زمان صادقين ( ع ) ، جز روايت محمد بن سنان چيزى وجود ندارد .
دومين نكته مستخرجه از اولين اشكال ثبوتى بعض الفقهاء
بدليل اينكه مسلمانان صدر اسلام به مسائل ارث « شدت ابتلاء » داشتهاند ، لذا روايات فراوانياز اميرالمؤمنين ( ع ) در اين رابطه در اختيار داريم ؛ علاوه بر آن ، « قرآن كريم » يك نظام ارث جديدى را در برابر نظام ارث جاهلى ، تأسيس فرموده است .
نظام جاهلى ارث اينگونه بود كه : « زوجه به هيچ عنوان ارث نمىبُرد » ، حتى « اولوا الأرحام » نيز ارث نمىبردند ؛ در اين نظام ، « عصبهى مرد » ، « اقويا » و « بزرگان قوم و قبيله » ارث مىبردند ؟ ! ؛ امّا اسلامبا ابطال نظام جاهلى ، نظام عادلانهاى را براى
ارث ايجاد كرد ؛ اسلام فرمود : ملاكهاى ارث عبارتند از : « قرابت » ، « زوجيّت » ، « وَلاء » « 2 » و
هامش
( 1 ) . ر . ك . به : همان ، شماره 45 از صفحهى 32 تا 36
( 2 ) . به نزديكى و قرابت فردى به ديگرى البته بدون نَسَب و زوجيّت ، بر وجهى كه بتواند از او ارث ببرد ، وَلاء گفته مىشود ؛ ولاء بر سه قسم است : « عتق » ، « ضَمان جَريرة » و « امامَت » . .