روايت را مطرح كرد ، به اين دو روايت توجه فرماييد :
- روايت چهاردهم : « عِلَّةُ الْمَرْأَةِ أَنَّهَا لَا تَرِثُ مِنَ الْعَقَارِ شَيْئاً إِلَّا قِيمَةَ الطُّوبِ وَ النِّقْضِ لِأَنَّ الْعَقَارَ لَا يُمْكِنُ تَغْيِيرُهُ وَ قَلْبُهُ وَ الْمَرْأَةُ قَدْ يَجُوزُ أَنْ يَنْقَطِعَ مَا بَيْنَهَا وَ بَيْنَهُ مِنَ الْعِصْمَةِ وَ يَجُوزُ تَغْيِيرُهَا وَ تَبْدِيلُهَا وَ لَيْسَ الْوَلَدُ وَ الْوَالِدُ كَذَلِكَ لِأَنَّهُ لَا يُمْكِنُ التَّفَصِّى مِنْهُمَا وَ الْمَرْأَةُ يُمْكِنُ الِاسْتِبْدَالُ بِهَا فَمَا يَجُوزُ أَنْ يَجِىءَ وَ يَذْهَبَ كَانَ مِيرَاثُهُ فِيمَا يَجُوزُ تَبْدِيلُهُ وَ تَغْيِيرُهُ إِذَا أَشْبَهَهُ وَ كَانَ الثَّابِتُ الْمُقِيمُ عَلَى حَالِهِ كَمَنْ كَانَ مِثْلُهُ فِى الثَّبَاتِ وَ الْقِيَامِ »
- روايت شانزدهم : « لَا يَرِثْنَ النِّسَاءُ مِنَ الْعَقَارِ شَيْئاً وَ لَهُنَّ قِيمَةُ الْبِنَاءِ وَ الشَّجَرِ وَ النَّخْلِ يَعْنِى ( مِنَ الْبِنَاءِ ) الدُّورَ وَ إِنَّمَا عَنَى مِنَ النِّسَاءِ الزَّوْجَةَ »
نتيجهى اتحاد
از اين تقسيمات ششگانه ، دو نتيجه مىتوان فرض نمود :
* اولًا : با احتساب « شش » روايت متحد شدهى فوق كه اتحاد آنها بررسى شد ، به اضافه روايت « دوم » و « سوم » كه با ساير روايات متحد نبودند ، جمعاً « هشت » روايت در اين باب خواهيم داشت ؛ اما :
- چه قائل به « عدم اتحاد » روايات هفدهگانه شويم و بگوييم كه : در اين باب ، همان « هفده » روايت وجود دارد ؛
و :
- چه قائل به « اتحاد » بعضى از روايات هفدهگانه شويم و بگوييم كه : در اين باب « هشت » روايت وجود دارد ؛
به هر روى ، نتيجه هر چه باشد ، به تواتر روايات ضررى وارد نمىكند ، امّا اتحاد روايات در « استدلال فقهى » بسيار مؤثر است .
* ثانياً : از جمله ثمرات وحدت اين است كه مىتوان از برخى روايات به عنوان « مفسر » و از برخى ديگر به عنوان « قرينه » براى بعضى ديگر استفاده كرد ؛ به هر روى ، از جمع اين روايات ، مىتوان يك « مضمون مشترك » بدست آورد .
ارث زوجه از زمين (فارسى) — صفحه 168
پدیدآورندگان: الشيخ فاضل اللنكراني
ص۱۶۸