« صحف و كتب ابراهيم و موسى » ( * ( صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَمُوسى ) * ) ( 1 ) .
در اينكه مشار اليه « هذا » چيست ؟ نظرات گوناگونى وجود دارد :
جمعى گفتهاند اشاره به دستورات اخير در زمينه « تزكيه » و « نماز » و « مقدم نشمردن حيات دنيا بر آخرت » است ، چرا كه اينها از اساسىترين تعليمات همه انبيا بوده ، و در تمام كتب آسمانى آمده است .
بعضى ديگر آن را اشاره به تمام « سوره » مىدانند ، چرا كه از توحيد شروع مىشود ، و با نبوت ادامه مىيابد ، و به برنامههاى عملى ختم مىشود .
و به هر حال ، اين تعبير نشان مىدهد كه محتواى پر اهميت اين سوره ، يا خصوص آيات اخير ، از اصول اساسى عالم اديان ، و از تعليمات بنيادى همه انبيا و پيامبران است و اين خود نشانه اى است از عظمت سوره و از اهميت اين تعليمات .
« صحف » جمع « صحيفه » در اينجا به معنى لوح و يا صفحه اى است كه چيزى بر آن مىنويسند .
آيات فوق نشان مىدهد كه حضرت ابراهيم ع و موسى ع نيز داراى كتابهاى آسمانى بودهاند .
در روايتى از ابو ذر مىخوانيم كه مىگويد : به پيغمبر اكرم ص عرض كردم انبيا چند نفر بودند ؟
فرمود يكصد و بيست و چهار هزار نفر .
گفتيم : رسولان آنها چند نفر بودند ؟
فرمود : سيصد و سيزده نفر ، و بقيه فقط « نبى » بودند .
هامش
( 1 ) ممكن است « * ( صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَمُوسى ) * » توضيحى براى « * ( الصُّحُفِ الأُولى ) * » باشد ، اين احتمال نيز وجود دارد كه بيان و مصداق روشن آن باشد ، در صورت اول همه كتب انبياى پيشين را شامل مىشود ، و در صورت دوم تنها صحف ابراهيم و موسى را .