و در آخرين آيه مورد بحث ، تكذيب كنندگان آن روز را شديدا مورد تهديد قرار داده ، مىفرمايد : « واى در آن روز بر تكذيب كنندگان » ( * ( وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ) * ) .
« ويل » را بعضى به معنى « هلاكت » ، و بعضى به معنى « انواع عذاب » و بعضى آن را به معنى « وادى پر عذابى در جهنم » تفسير كردهاند ، اين كلمه معمولا در مورد حوادث اسفناك به كار مىرود ، و در اينجا حكايت از سرنوشت دردناك تكذيب كنندگان در آن روز مىكند ( 1 ) .
منظور از « مكذبين » در اينجا كسانى است كه قيامت را تكذيب مىكنند ، و مىدانيم كسى كه ايمان به قيامت و دادگاه عدل خداوند و حساب و جزا نداشته باشد به آسانى مرتكب هر گونه گناه و ظلم و فسادى مىشود ، اما ايمان راسخ به آن روز به انسان تعهد و احساس مسئوليت و تقوى و پرهيزگارى مىبخشد .
نكته : 1 - محتواى اين سوگندها !
در آيات فوق نخست به بادها و طوفانها سوگند ياد شده ، و اين بخاطر نقش مهمى است كه آنها در جهان آفرينش دارند : ابرها را به حركت در مىآورند ، و سپس آنها را بر فراز زمينها خشك و مرده پيوند مىدهند ، و بعد از نزول باران آنها را متفرق مىسازند .
بذرهاى گياهان را جابجا مىكنند ، و جنگلها و مرتعها به وجود مىآورند .
بسيارى از گلها و ميوهها را بارور مىسازند ، و حرارت و برودت را از
هامش
( 1 ) توضيح بيشترى در زمينه معنى « ويل » و تفاوت آن با « ويس » و « ويح » در جلد 22 صفحه 402 ذيل آيه 60 سوره « ذاريات » آمده است .