نيست ، و پيمودن اين راه را دو توشه خاصى لازم دارد ، در آيه بعد مىافزايد :
« نام پروردگارت را هر صبح و شام به ياد آور » ( * ( وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَأَصِيلًا ) * ) .
« و شبانگاه براى او سجده كن ، و مقدار زيادى از شب او را تسبيح گوى » ( * ( وَمِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَه وَسَبِّحْه لَيْلًا طَوِيلًا ) * ) .
تا در سايه آن « ذكر » و اين « سجده » و « تسبيح » ، نيروى لازم و قدرت معنوى و پشتوانه كافى براى مبارزه با مشكلات اين راه فراهم سازى .
« بكرة » ( بر وزن نكته ) به معنى آغاز روز است و « اصيل » نقطه مقابل آن يعنى شامگاهان و آخر روز است .
بعضى گفتهاند اطلاق اين واژه بر آخر روز با توجه به اينكه از ماده « اصل » گرفته شده ، به خاطر آن است كه آخر روز اصل و اساس شب را تشكيل مىدهد .
از بعضى از تعبيرات استفاده مىشود كه « اصيل » گاه به فاصله ميان ظهر و غروب اطلاق مىگردد ( مفردات راغب ) .
و از بعضى ديگر بر مىآيد كه « اصيل » به اوائل شب نيز گفته مىشود ، زيرا كه آن را به « عشى » تفسير كردهاند و « عشى » آغاز شب است چنان كه نماز مغرب و عشا را « عشائين » مىگويند ، حتى از بعضى كلمات استفاده مىشود كه « عشى » از زوال ظهر تا صبح فردا را نيز شامل مىشود ( 1 ) .
ولى با توجه به اينكه « اصيل » در آيه شريفه در مقابل « بكرة » ( صبحگاهان ) قرار گرفته ، و بعد از آن نيز سخن از عبادت شبانه به ميان آمده ، روشن مىشود
هامش
( 1 ) « مفردات راغب » .