نيست و روايات و فتاواى فقها در اين باره هماهنگ است » ( 1 ) .
6 - اما هر گاه قضيه بر عكس باشد يعنى شوهر اسلام را بپذيرد و زن بر كفر باقى بماند ، در اينجا نيز رابطه زوجيت به هم مىخورد و نكاح فسخ مىشود ، چنان كه در ادامه همين آيه مىفرمايد : « همسران كافره را در همسرى خود نگه نداريد » ( * ( وَلا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ ) * ) .
« عصم » جمع « عصمت » در اصل به معنى منع و در اينجا - چنان كه گفتهاند و قرائن گواهى مىدهد - به معنى نكاح و زوجيت است ( البته بعضى تصريح كردهاند كه منظور نكاح دائم است ، و تعبير به عصمت نيز مناسب همين معنى است چرا كه زن را از ازدواج با هر شخص ديگرى براى هميشه منع مىكند ) .
« كوافر » جمع « كافرة » به معنى زنان كافر است .
در اين كه آيا اين حكم مخصوص زنان مشرك است ، و يا اهل كتاب ، مانند زنان مسيحى و يهودى را نيز شامل مىشود ، در ميان فقهاء محل بحث است ، و روايات در اين زمينه مختلف است كه شرح آن را بايد در كتب فقه بررسى كرد ولى ظاهر آيه مطلق است و همه زنان كافر را شامل مىشود و شان نزول آن را محدود نمىكند اما مساله عده در اينجا به طريق اولى برقرار است ، چرا كه اگر فرزندى از آن زن متولد شود فرزندى است مسلمان زيرا پدرش مسلمان بوده .
7 - در آخرين حكم كه در آيه ذكر شده سخن از مهر زنانى است كه از اسلام جدا شوند و به اهل كفر بپيوندند ، مىفرمايد : « هر گاه كسى از زنان شما از اسلام جدا گشت شما حق داريد مهرى را كه پرداختهايد مطالبه كنيد ،
هامش
( 1 ) « جواهر الكلام » جلد 30 صفحه 54 .