لغزشهايى سرمىزند ، اگر درهاى بازگشت به روى او بسته شود ، مايوس مىگردد ، و براى هميشه از راه مىماند ، و لذا در مكتب تربيتى اسلام ، توبه به عنوان يك اصل تربيتى با اهميت فوق العاده اى مطرح است ، و از تمام گنهكاران دعوت مىكند كه براى اصلاح خويش و جبران گذشته از اين در ، وارد شوند .
امام على بن الحسين ع در مناجات « تائبين » به پيشگاه خدا چنين عرضه مىدارد :
الهى انت الذى فتحت لعبادك بابا الى عفوك سميته التوبة ، فقلت * ( تُوبُوا إِلَى اللَّه تَوْبَةً نَصُوحاً ) * ، فما عذر من اغفل دخول الباب بعد فتحه
« خداى من تو كسى هستى كه درى به سوى عفوت به روى بندگانت گشوده اى ، و نامش را توبه نهاده اى ، و فرموده اى بازگرديد به سوى خدا و توبه كنيد توبه خالصى ، اكنون عذر كسانى كه از ورود از اين در ، بعد از گشايش آن ، غافل شوند چيست » ؟ ! ( 1 ) به قدرى در مساله توبه در روايات تاكيد شده كه در حديثى از امام باقر ع مىخوانيم :
ان اللَّه تعالى اشد فرحا بتوبة عبده من رجل اضل راحلته و زاده فى ليلة ظلماء ، فوجدها
: « خداوند از توبه بنده اش بيش از كسى كه مركب و توشه خود را در بيابان در يك شب تاريك گم كرده و سپس آن را بيابد شاد مىگردد » ! ( 2 ) اين تعبيرات آميخته با بزرگوارى همه براى تشويق به اين امر مهم حياتى است .
ولى بايد توجه داشت كه « توبه تنها لقلقه زبان ، و گفتن » استغفر اللَّه « نيست بلكه شرايط و اركانى دارد كه در تفسير توبه نصوح در آيات فوق به آن
هامش
( 1 ) مناجاتهاى پانزده گانه مناجات اول ( بحار الانوار جلد 94 صفحه 142 ) .
( 2 ) « اصول كافى » جلد 2 باب التوبة حديث 8 .