مناسبت است كه در ميان نجوى كنندگان با پيامبر ص افراد منافقى نيز وجود داشتند كه از اين كار به عنوان پوششى براى توطئههاى خود و اظهار نزديكى به پيامبر اكرم ص استفاده مىكردند و همين امر سبب شد كه قرآن به صورت يك امر كلى با آن برخورد كند .
نخست مىفرمايد : « آيا نديدى كسانى را كه با قومى كه خداوند آنها را غضب كرده بود طرح دوستى ريختند » ؟ ! ( * ( أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّه عَلَيْهِمْ ) * ) .
اين قوم « مغضوب عليهم » ظاهرا همان قوم يهود است كه در آيه 60 سوره مائده به همين عنوان معرفى شده ، آنجا كه در باره يهود مىگويد :
قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذلِكَ مَثُوبَةً عِنْدَ اللَّه مَنْ لَعَنَه اللَّه وَغَضِبَ عَلَيْه . . . « بگو آيا شما را از كسانى كه وضعشان از اين هم بدتر است با خبر كنم آنها كسانى هستند كه خداوند آنها را لعنت كرده و مورد غضب قرار داده . . . »
سپس مىافزايد : « اينها نه از شما هستند و نه از آنان » ( يهود ) ( * ( ما هُمْ مِنْكُمْ وَلا مِنْهُمْ ) * ) .
نه در مشكلات و گرفتاريها ياور شما هستند ، و نه دوست صميمى آنها ، بلكه منافقانى هستند كه هر روز چهره عوض مىكنند ، و هر لمحه به شكلى در مىآيند .
البته اين تعبير منافاتى با آيه 51 سوره مائده ندارد كه مىگويد : وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّه مِنْهُمْ : « هر كس از شما آنها را دوست دارد از آنها است » زيرا منظور از آن اين است كه آنها در حكم دشمنان شما محسوب مىشوند هر چند حقيقتا جزء آنها هم نباشد .
باز در ادامه همين سخن مىافزايد : « آنها براى اثبات وفادارى خود نسبت به شما قسم ياد مىكنند اما سوگندى دروغ كه خودشان هم مىدانند » !
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 457
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٥٧