بلا ديده را مىشنيدند ، چرا كه ويرانههاى شهرهاى آنها با زبان بىزبانى به همه عابران درس مىدهد ، و از گرفتار شدن در چنگال حوادث مشابهى بر حذر مىدارد .
آرى درس عبرت بسيار است اما عبرت گيرندگان كمند « ما اكثر العبر و اقل الاعتبار » ( 1 ) .
نظير همين معنى در آيه 76 سوره حجر بعد از بيان داستان قوم لوط آمده است ، « وَإِنَّها لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ » : « اين آثار بر سر راه كاروانيان و عابران همواره برقرار است » .
در روايتى از امام صادق ع اين جمله طور ديگرى تفسير شده است هنگامى كه يكى از اصحاب از تفسير آيات « وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِمْ مُصْبِحِينَ وَبِاللَّيْلِ أَ فَلا تَعْقِلُونَ » سؤال كرد ، فرمود :
تمرون عليهم فى القرآن اذا قرأتم فى القرآن فاقرئوا ما قص اللَّه عليكم من خبرهم :
« شما در قرآن به هنگامى كه تلاوت آيات قرآن مىكنيد از كنار آنها مىگذريد ، قرآن اخبارى را كه خداوند بيان كرده براى شما بازگو مىكند » ( 2 ) .
اين تفسير ممكن است اشاره به معنى دوم آيه و بطون آن باشد ، و در هر حال جمع ميان دو تفسير نيز بىمانع است ، چرا كه هم آثار قوم لوط در خارج در برابر چشمان آنها قرار داشت ، و هم اخبار آن در قرآن مجيد .
هامش
( 1 ) « نهج البلاغه » كلمات قصار كلمه 297 .
( 2 ) « روضه كافى » بنا بر نقل « نور الثقلين » جلد 4 صفحه 432 .