مىخواهد ، و از نظر بيان نعمتها كه از جهت فطرى انگيزه اى است براى شكر منعم .
و از جهاتى نيز دليل بر مساله معاد است :
از نظر سير تكاملى موجودات ، و از نظر پديدار شدن چهره حيات از زمين مرده ، يعنى اى انسان صحنه معاد در فصول هر سال در برابر چشم تو و در زير پاى تو است .
توجه به اين نكته نيز لازم است كه جمله « فتثير » از ماده « اثاره » به معنى منتشر ساختن و پراكندن است ، و در اينجا اشاره به توليد ابرها بر اثر وزش بادها بر صفحه اوقيانوسها مىكند ، زيرا مساله حركت ابرها در جمله بعد ( * ( فَسُقْناه إِلى بَلَدٍ مَيِّتٍ ) * ) آمده است .
جالب اينكه در حديثى از پيامبر اسلام ص چنين مىخوانيم : يكى از اصحاب عرض كرد
يا رسول اللَّه كيف يحيى اللَّه الموتى و ما آية ذلك فى خلقه ؟ :
« اى رسول خدا ! چگونه پروردگار مردگان را زنده مىكند و نشانه و نمونه آن در جهان خلقت چيست » ؟ ! پيغمبر فرمود :
اما مررت بوادى أهلك محلا ثم مررت به يهتز خضرا ؟
« آيا از سرزمين قبيله ات گذر نكرده اى در حالى كه خشك و مرده بوده ، و سپس از آنجا عبور كنى در حالى كه از خرمى و سرسبزى گويى به حركت در آمده » ؟
قلت : نعم ! يا رسول اللَّه :
« گفتم آرى اى پيامبر » .
قال : فكذلك يحيى اللَّه الموتى و تلك آيته فى خلقه :
« فرمود اين گونه خداوند مردگان را زنده مىكند و اين نمونه و نشانه او در آفرينش است » ( 1 ) .
در جلد 16 تفسير نمونه ذيل آيه 48 سوره روم بحث ديگرى در اين زمينه داشتهايم .
هامش
( 1 ) تفسير قرطبى جلد 8 صفحه 5409 ( ذيل آيات مورد بحث ) .