آيا غنا هر صدايى است كه در آن « ترجيع » ( رفت و آمد صدا در حنجره و به اصطلاح غلت دادن ) باشد ؟ آن نيز ثابت نيست .
آنچه از مجموع كلمات فقهاء و سخنان اهل سنت در اين زمينه مىتوان استفاده كرد اين است كه غناء ، آهنگهاى طربانگيز و لهو و باطل است .
و به عبارت روشنتر : غناء آهنگهايى است كه متناسب مجالس فسق و فجور و اهل گناه و فساد مىباشد .
و باز به تعبير ديگر : غناء به صوتى گفته مىشود كه قواى شهوانى را در انسان تحريك مىنمايد ، و انسان در آن حال احساس مىكند كه اگر در كنار آن صدا ، شراب و فساد جنسى نيز باشد كاملا مناسب است ! .
اين نكته نيز قابل توجه است كه گاه يك « آهنگ » هم خودش غنا و لهو و باطل است و هم محتواى آن ، به اين ترتيب كه اشعار عشقى و فسادانگيز را با آهنگهاى مطرب بخوانند ، و گاه تنها آهنگ ، غنا است ، به اين ترتيب كه اشعار پر محتوى يا آيات قرآن و دعاء و مناجات را به آهنگى بخوانند كه مناسب مجالس عياشان و فاسدان است ، و در هر دو صورت حرام مىباشد ( دقت كنيد ) .
ذكر اين نكته نيز لازم است كه گاه براى غنا دو رقم معنى ذكر مىشود « معنى عام » و « معنى خاص » ، معنى خاص همان است كه در بالا گفتيم يعنى آهنگهاى تحريك شهوات و متناسب مجالس فسق و فجور .
ولى معنى عام هر گونه صوت زيبا است ، و لذا آنها كه غنا را به معنى عام تفسير كردهاند بر آن دو قسم قائل شدهاند « غناى حلال » و « غناى حرام » .
منظور از غناى حرام همان است كه در بالا گفته شد و منظور از غناى حلال صداى زيبا و خوشى است كه مفسده انگيز نباشد ، و متناسب با مجالس فسق و فجور نگردد .
بنا بر اين در اصل تحريم غنا تقريبا اختلافى نيست ، اختلاف در نحوه تفسير
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 23
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣