حرام است « ( 1 ) .
آنچه را كه قرطبى به صورت استثناء بيان كرده از قبيل خواندن « حدى » ( آواز مخصوص ) براى شتران يا اشعار مخصوصى كه مسلمانان با آهنگ به هنگام حفر خندق مىخواندند به احتمال قوى اصلا جزء غنا نبوده و نيست ، و شبيه اشعارى است كه گروهى با آهنگ مخصوص در راهپيماييها يا مجالس جشن و عزادارى مذهبى مىخوانند .
در منابع اسلامى دلائل زيادى بر تحريم غنا در دست است كه از جمله آيه فوق و * ( مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ ) * . . . و بعضى ديگر از آيات قرآن مىباشد كه حد اقل طبق رواياتى كه در تفسير اين آيات وارد شده بر غنا تطبيق گرديده ، و يا غنا از مصاديق آن شمرده شده است .
در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم كه در تفسير آيه وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ ( حج - 30 ) فرمود :
قول الزور الغناء :
« سخن باطل همان غنا است » ( 2 ) .
و نيز همان امام ع در تفسير آيه وَالَّذِينَ لا يَشْهَدُونَ الزُّورَ ( فرقان - 72 ) فرمود : « منظور از آن غنا است » ( 3 ) .
و در تفسير همين آيه مورد بحث ، روايات متعددى از امام باقر ع و امام صادق ع و امام على بن موسى الرضا ع نقل شده است كه يكى از مصداقهاى « لهو الحديث » را كه موجب « عذاب مهين » است غنا معرفى كردهاند ( 4 ) .
علاوه بر اين روايات فراوان ديگرى - منهاى تفسير آيات - در منابع اسلامى ديده مىشود كه تحريم غنا را بطور مؤكد بيان مىكند .
در حديثى كه از « جابر بن عبد اللَّه » از پيامبر ص نقل شده مىخوانيم :
كان ابليس اول من تغنى : « شيطان اولين كسى بود كه غنا خواند » ( 5 ) .
هامش
( 1 ) « تفسير قرطبى » ج 7 ص 5136 .
( 2 و 3 و 4 و 5 ) « وسائل الشيعه » ج 12 صفحه 225 تا 227 - 231 ( باب 99 تحريم الغناء ) .