در اينكه منظور از آب در اينجا كدام آب است در ميان مفسران گفتگو است :
جمعى معتقدند منظور از « بشر » نخستين انسان يعنى آدم ع است چرا كه آفرينش او از « طين » يعنى معجونى از آب و خاك بود ، بعلاوه طبق بعضى از روايات اسلامى نخستين موجودى كه خدا آفريد آب بود و انسان را از آن آب آفريد .
نكره بودن « بشرا » ( انسانى را ) گواه اين معنى است .
اما جمعى ديگر معتقدند كه منظور از « ماء » آب نطفه است كه همه انسانها به قدرت پروردگار توسط آن به وجود مىآيند ، و با آميزش نطفه مرد « اسپر » كه در آب شناور است با « اوول » نطفه زن ، نخستين جوانه حيات انسان يعنى اولين سلول زنده آدمى به وجود مىآيد .
اگر انسان مراحل انعقاد نطفه را از آغاز تا پايان دوران جنينى تحت بررسى و مطالعه دقيق قرار دهد آن قدر آيات عظمت حق و قدرت آفريدگار را در آن مشاهده مىكند كه به تنهايى براى شناخت ذات پاك او كافى است .
گواه اين تفسير جمله اى است كه در ذيل آيه آمده و شرح آن را خواهيم داد ( * ( فَجَعَلَه نَسَباً وَصِهْراً ) * ) .
از اين گذشته بدون شك بيشترين قسمت وجود انسان را آب تشكيل مىدهد به طورى كه مىتوان گفت ماده اصلى وجود هر انسانى آب است ، و به همين دليل مقاومت انسان در برابر كمبود آب بسيار كم است ، در حالى كه انسان در برابر كمبود مواد غذايى مىتواند روزها و هفتهها مقاومت كند .
البته اين احتمال نيز وجود دارد كه همه اين معانى در مفهوم آيه جمع باشد يعنى هم بشر نخستين از آب آفريده شده ، و هم پيدايش تمام افراد انسان از آب نطفه است ، و هم آب مهمترين ماده ساختمان بدن انسان را تشكيل مىدهد ، آبى كه از ساده ترين موجودات اين جهان محسوب مىشود چگونه مبدء پيدايش چنين
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 126
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٢٦