آنها ، و ديگر بيان مطالب در لباسهاى گوناگون است كه موجب تكرار و ملالت نشود ، و سبب نفوذ در دلها مىگردد .
آيه بعد اضافه مىكند : « بلند مرتبه است خداوندى كه سلطان بر حق است » ( * ( فَتَعالَى اللَّه الْمَلِكُ الْحَقُّ ) * ) .
ممكن است ذكر كلمه « حق » بعد از كلمه « ملك » به خاطر اين باشد كه مردم معمولا از كلمه « ملك » ( سلطان ) خاطره بدى دارند ، و ظلم و ستم و خودكامگى از آن در ذهنشان تداعى مىشود ، لذا بلافاصله مىفرمايد : « خداوند ملك بر حق است » .
و از آنجا كه گاه پيامبر ص بخاطر عشق به فراگيرى قرآن و حفظ آن براى مردم به هنگام دريافت وحى عجله مىكرد و كاملا مهلت نمىداد تا جبرئيل سخن خود را تمام كند در دنباله اين آيه چنين به او تذكر داده مىشود : « نسبت به قرآن عجله مكن پيش از آنكه وحى آن تمام شود » ( * ( وَلا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى إِلَيْكَ وَحْيُه ) * ) .
« و بگو پروردگارا ! علم مرا افزون كن » ( * ( وَقُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً ) * ) .
از بعضى ديگر از آيات قرآن نيز استفاده مىشود كه پيامبر به هنگام نزول وحى شور مخصوصى داشت كه سبب مىشد براى دريافت وحى عجله كند مانند « لا تُحَرِّكْ بِه لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِه إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَه وَقُرْآنَه فَإِذا قَرَأْناه فَاتَّبِعْ قُرْآنَه » :
زبانت را به خاطر عجله به هنگام دريافت وحى حركت مده ، بر ما است كه آن را در سينه تو جمع كنيم تا بتوانى آن را تلاوت نمايى ، سپس هنگامى كه ما آن را بر تو خوانديم از تلاوت آن پيروى كن » ( 1 ) .
هامش
( 1 ) سوره قيامت آيه 16 تا 18 .