و تمام اعمالى را كه براى غير خدا انجام دادهاند باطل و نابود مىگردد ( * ( وَباطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ ) * ) .
« حبط » ( بر وزن وقت ) در اصل به اين معنى است كه حيوان از علفهاى نامناسب زياد بخورد تا شكم او باد كند و دستگاه گوارش او بيمار و ضايع شود ، اين حيوان بر اثر اين حالت ظاهرا چاق و چله به نظر مىرسد ولى در باطن مريض و بيمار است .
اين تعبير جالب و رسايى است در باره اعمالى كه ظاهرا مفيد و انسانى است ولى در باطن با نيتى آلوده و پست انجام يافته است .
در اينجا بايد به چند نكته توجه كرد .
[ آيا اين دو آيه تعارض دارند ؟ ]
1 - ممكن است در ابتداء چنين به نظر رسد كه دو آيه فوق با هم يك نوع تعارض دارند ، براى اينكه آيه اول مىگويد : « اشخاصى كه تنها هدفشان زندگى دنياست نتيجه همه اعمالشان را بىكم و كاست به آنها ميدهيم » اما آيه دوم مىگويد « اعمال آنها حبط و بىخاصيت و باطل مىگردد » ! اما با توجه به اينكه يكى از اين دو آيه اشاره به محيط زندگى دنيا و ديگرى به سراى آخرت است پاسخ اين ايراد روشن مىشود آنها نتايج اعمال خويش را در دنيا بطور كامل مىگيرند ، ولى چه سود كه اين اعمال ، هر چند از مهمترين كارها باشد براى آخرت آنها بىاثر است ، چرا كه هدفشان پاك و نيتشان خالص نبوده ، آنها هدفى جز وصول به يك سلسله منافع مادى نداشتند كه به آن رسيدند .
[ زينت و حيات دنيا ]
2 - ذكر كلمه « زينت » بعد از حياة دنيا براى اينست كه دنياپرستى و زرق و برق دنيا را محكوم كند ، نه بهره گيرى معتدل و حساب شده از