را كه در معاشرت مسلمانان با كفار قبلا وجود داشت و بخاطر همانها ، رفت و آمد با آنان ، ميهمانى كردن آنها و يا ميهمان شدن نزد آنان ممنوع بود ، مىبايست بر طرف گردد ، لذا آيه نازل شد و اعلام داشت امروز كه شما موقعيت خود را تثبيت كردهايد و از خطر آنها بيم نداريد محدوديتهاى مربوط به معاشرت با آنان كم شده است مىتوانيد به ميهمانى آنها برويد و نيز مىتوانيد آنها را ميهمان كنيد و همچنين مىتوانيد از آنها زن بگيريد ( هر كدام با شرائطى كه اشاره خواهد شد ) .
ناگفته نماند كسانى كه اهل كتاب را پاك نمىدانند مىگويند در صورتى مىتوان با آنها هم غذا شد كه غذاى آنها از قبيل غذاهاى غير مرطوب باشد و يا در صورت مرطوب بودن با دست آنها تماس نگرفته باشد و اما آن دسته از محققان كه معتقد به طهارت اهل كتاب هستند ، مىگويند هم غذا شدن با آنها در صورتى كه غذايشان از گوشتهاى ذبيحه خودشان تهيه نشده باشد و يقين به نجاست عرضى ( نجس شدن با مثل شراب يا آبجو و مانند آنها ) نداشته باشيم مىتوان با آنها هم غذا شد .
خلاصه اينكه آيه فوق در اصل ناظر به رفع محدوديتهاى پيشين در باره معاشرت با اهل كتاب است ، گواه بر آن اين است كه ميفرمايد : « غذاى شما هم براى آنها حلال است » يعنى ميهمانى كردن آنها بىمانع مىباشد ، و نيز بلا فاصله در آيه بعد حكم ازدواج با زنان اهل كتاب را بيان كرده ، بديهى است حكومتى مىتواند چنين توسعه اى به اتباع خود بدهد كه بر اوضاع محيط كاملا مسلط گردد ، و بيمى از دشمن نداشته باشد ، چنين شرائطى در واقع در روز غدير خم و به عقيده بعضى در روز عرفه در حجة الوداع يا بعد از فتح خيبر حاصل گشت ، اگر چه روز غدير خم از هر جهت براى اين موضوع مناسبتر به نظر ميرسد .
اشكال ديگرى كه در تفسير « المنار » در باره تفسير آيه فوق آمده است اين است كه مىگويد : كلمه طعام در بسيارى از آيات قرآن به معنى هر گونه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 279
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٧٩