در تفسير على بن ابراهيم از امام صادق ع نقل شده كه در باره آيه فوق چنين فرمود :
عنى بطعامهم هاهنا الحبوب و الفاكهة غير الذبائح التي يذبحون فانهم لا يذكرون اسم اللَّه عليها
: « منظور از طعام اهل كتاب حبوبات و ميوهها است ، نه ذبيحههاى آنها زيرا آنها هنگام ذبح كردن نام خدا را نمىبرند » ( 1 ) .
و روايات متعدد ديگرى كه در جلد 16 وسائل الشيعه در باب 51 از ابواب اطعمه و اشربه صفحه 371 مذكور است دقت در آيات گذشته نشان مىدهد كه تفسير دوم ( تفسير طعام به غير ذبيحه ) به حقيقت نزديكتر است ، زيرا همانطور كه امام صادق ع هم در روايت فوق اشاره فرموده ، اهل كتاب غالب شرائط ذبح اسلامى را رعايت نمىكنند ، نه نام خدا را مىبرند و نه رو به سوى قبله حيوان را ذبح مىكنند و همچنين پايبند به رعايت ساير شرائط نيستند چگونه ممكن است در آيات قبل چنين حيوانى صريحا تحريم شده باشد و در اين آيه حلال شمرده شود .
در اينجا چند سؤال پيش مىآيد :
نخست اينكه اگر منظور از طعام غذاهايى غير از گوشت است اينها كه قبلا حلال بوده است ، آيا قبل از نزول آيه خريدن گندم و يا حبوبات ديگر از اهل كتاب مانعى داشته ؟ در حالى كه همواره داد و ستد در ميان مسلمانان و آنها وجود داشته است ؟
پاسخ اين سؤال با توجه به يك نكته اساسى در تفسير آيه روشن مىشود و آن اينكه آيه در زمانى نازل شد كه اسلام بر شبه جزيره عربستان مسلط شده بود و موجوديت و حضور خود را در سراسر شبه جزيره اثبات كرده بود ، بطورى كه دشمنان اسلام از شكست مسلمين مايوس بودند ، در اينجا محدويتهايى
هامش
( 1 ) وسائل الشيعه جلد 16 صفحه 291 .