السبع « بر مىگردد ، ولى اكثر مفسران معتقدند به تمام اقسام بر مىگردد ، و اين نظر به حقيقت نزديكتر است .
ممكن است سؤال شود چرا با وجود « ميتة » در آغاز آيه ، اين موارد ذكر گرديده است مگر تمام آنها داخل در مفهوم « ميتة » نيست ؟
در پاسخ مىگوئيم : « ميتة » از نظر فقهى و شرعى مفهوم وسيعى دارد و هر حيوانى كه با طريق شرعى ذبح نشده باشد در مفهوم « ميتة » داخل است ، ولى در لغت ، ميتة معمولا بحيوانى گفته مىشود كه خود به خود بميرد ، بنا بر اين موارد فوق در مفهوم لغوى ميتة داخل نيست و لا اقل احتمال اين را دارد كه داخل نباشد و لذا نيازمند به بيان است .
در زمان جاهليت بت پرستان سنگهايى در اطراف كعبه نصب كرده بودند كه شكل و صورت خاصى نداشت ، آنها را « نصب » مىناميدند در مقابل آنها قربانى مىكردند و خون قربانى را به آنها مىماليدند ، و فرق آنها با بت همان بود كه بتها همواره داراى اشكال و صور خاصى بودند اما « نصب » چنين نبودند ، اسلام در آيه فوق اين گونه گوشتها را تحريم كرده و ميگويد : ( * ( وَما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ ) * ) .
روشن است كه تحريم اين نوع گوشت جنبه اخلاقى و معنوى دارد نه جنبه مادى و جسمانى ، و در واقع يكى از اقسام « * ( ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّه بِه ) * » مىباشد ، كه بخاطر رواجش در ميان عرب جاهلى به آن تصريح شده است .
نوع ديگرى از حيواناتى كه تحريم آن در آيه فوق آمده آنها است كه به صورت « بختآزمايى » ذبح و تقسيم ميگرديده و آن چنين بوده كه : ده نفر با هم شرطبندى ميكردند و حيوانى را خريدارى و ذبح نموده سپس ده چوبه تير كه روى هفت عدد از آنها عنوان « برنده » و سه عدد عنوان « بازنده » ثبت شده بود در كيسه مخصوصى مىريختند و به صورت قرعه كشى آنها را بنام يك يك از آن ده نفر بيرون مىآوردند ، هفت چوبه برنده بنام هر كس مىافتاد
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 260
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٦٠