شما گذاشتيم بنا بر اين نبايد از انفاق كردن بخشى از طيبات و پاكيزهها و « سرگل » آن در راه خدا دريغ كنيد .
سپس براى تاكيد هر چه بيشتر مىافزايد : « به سراغ قسمتهاى ناپاك نرويد تا از آن انفاق كنيد در حالى كه خود شما حاضر نيستيد آن را بپذيريد ، مگر از روى اغماض و كراهت » ( * ( وَلا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْه تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآخِذِيه إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيه ) * ) . ( 1 )
از آنجا كه بعضى از مردم عادت دارند هميشه از اموال بى ارزش و آنچه تقريبا از مصرف افتاده و قابل استفاده خودشان نيست انفاق كنند و اين گونه انفاقها علاوه بر اينكه سود چندانى به حال نيازمندان ندارد ، يك نوع اهانت و تحقير نسبت به آنها است ، و موجب تربيت معنوى و پرورش روح انسانى نيز نمىباشد ، اين جمله صريحا مردم را از اين كار نهى مىكند و آن را با دليل لطيفى همراه مىسازد ، و آن اينكه ، شما خودتان حاضر نيستيد اين گونه اموال را بپذيريد مگر از روى كراهت و ناچارى چرا در باره برادران مسلمان ، و از آن بالاتر خدايى كه در راه او انفاق مىكنيد و همه چيز شما از او است راضى به اين كار مىشويد .
در حقيقت ، آيه به نكته لطيفى اشاره مىكند كه انفاق در راه خدا ، يك طرفش مؤمنان نيازمندند ، و طرف ديگر خدا ، و با اين حال اگر اموال پست و بى ارزش انتخاب شود ، از يك سو تحقيرى است نسبت به نيازمندان كه ممكن است على رغم تهيدستى مقام بلندى از نظر ايمان و انسانيت داشته باشند و روحشان آزرده شود و از سوى ديگر سوء ادبى است نسبت به مقام شامخ پروردگار .
جمله « * ( لا تَيَمَّمُوا ) * » ( قصد نكنيد ) ممكن است اشاره به اين باشد كه اگر در
هامش
( 1 ) « تيمم » در اصل به معنى قصد چيزى كردن است ، در اينجا نيز به همان معنى آمده است ، و تيمم معروف را از اين جهت تيمم گفتهاند كه انسان قصد مىكند از خاك پاك زمين استفاده كند ، چنان كه قرآن مىگويد : * ( فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ) * ( نساء : 43 ) .