روح تقوا و پرهيزگارى در تمام زمينهها و همه ابعاد .
از آنجا كه انجام اين عبادت با محروميت از لذائذ مادى و مشكلاتى - مخصوصا در فصل تابستان - همراه است تعبيرات مختلفى در آيه فوق به كار رفته كه روح انسان را براى پذيرش اين حكم آماده سازد .
نخست با خطاب * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * : اى مؤمنان ! سپس بيان اين حقيقت كه روزه اختصاص به شما ندارد ، بلكه در امتهاى پيشين نيز بوده است .
و سرانجام بيان فلسفه آن و اينكه اثرات پربار اين فريضه الهى صد در صد عائد خود شما مىشود ، آن را يك موضوع دوست داشتنى و گوارا مىسازد .
در حديثى از امام صادق نقل شد كه فرمود :
لذة ما فى النداء ازال تعب العبادة و العناء
! : « لذت خطاب » * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * « آن چنان است كه سختى و مشقت اين عبادت را از بين برده است » ! ( 1 ) .
در آيه بعد براى اينكه باز از سنگينى روزه كاسته شود چند دستور ديگر را در اين زمينه بيان مىفرمايد نخست مىگويد :
« چند روز معدودى را بايد روزه بداريد » ( * ( أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ ) * ) .
چنان نيست كه مجبور باشيد تمام سال يا قسمت مهمى از آن را روزه بگيريد بلكه روزه تنها بخش كوچكى از آن را اشغال مىكند .
ديگر اينكه : « كسانى كه از شما بيمار يا مسافر باشند و روزه گرفتن براى آنها مشقت داشته باشد از اين حكم معافند و بايد روزهاى ديگرى را بجاى آن روزه بگيرند » ( * ( فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ ) * ) .
سوم « كسانى كه با نهايت زحمت بايد روزه بگيرند ( مانند پير مردان
هامش
( 1 ) مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث .