ايشان را ظهور و اظهار لنفسه در جميع مراتب وجود هست به واسطهء اتّصاف به صفات الهى . لا جرم ،
نسبت فعل و اقتدار به ما
هم از آن روى بود كو ما شد ،
اگر چه از آن روى كه أشياء متعيّنند به تعيّنات خاصّه مستمدّند از ذاتى كه منزّه است از تعيّن . و أشياء را عجز و ضعف و فقر و مسكنت به اعتبار ثانيست . و به ملاحظهء اين تحقيق دفع مىشود مناقضه ميان اين كلام كه شيخ رضى الله عنه فعل را نسبت به عين عبد كرد و ميان آن كه در فصوص در كلمهء اسماعيليه فرموده ، « لا فعل للعين ، بل الفعل لربّها . فاطمأنّت العين من أن يضاف إليها فعل » . تدبّر ، تدر ما قلنا . آرى ،
در چشم تو صورت ار چه بسيار آمد
چون در نگرى يكى به تكرار آمد
گر قدرت « 1 » فعل هست ما را نه ز ماست
زان است كه او به ما پديدار آمد
فلا تضيّق صدرك ممّا سمعت و احمد ربّك على ما فهمت .
هامش
« 1 » قدرت : قدرت و JD