ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 221

* ( إِنَّه هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ) * ( 1 ) ( قطعا خدا است پذيراى توبه و مهربان است ) . مقصود خداوندى آن نيست كه ما فقط خود اين گونه كلمات را به زبان بياوريم ، يا اين كه بدانيم كه خداوند چنان نيست كه توبه را قبول نكند و مهربان نباشد . اين گونه علم نمىتواند بشر را به برخوردارى از صفات خداوندى تحريك نمايد ، در صورتى كه ما با درك مفاهيمى از صفات خداوندى اگر چه بطور اجمال و نمونه براى انس و تقرّب بوسيلهء درك آن صفات تحريك مىشويم و از زشتىها دورى مىگزينيم ، همچنين وقتى كه صفات مربوط به غضب و قهر خداوندى را متذكَّر مىشويم ، رعب و هراس و بيم سرتاسر وجود ما را مىگيرد ، اگر چه درك ما در بارهء اين گونه صفات جز درك اجمالى و نمونه اى چيز ديگرى نيست . راه دوم - بيان اثر صفات خداونديست كه قابل مشاهده است ، مانند * ( هُوَ الله الْخالِقُ الْبارِئُ الْمُصَوِّرُ ) * ( 2 ) . ( اوست خداوند آفريننده و ابداع كننده و صورتگر ) . ما معانى اين صفات را مشاهده مىكنيم ، اگر چه حقيقت اين صفات با نظر به ارتباط آنها با ذات ، براى ما قابل درك نيست . « و دلهاى آدميان با تمركز ذهنى براى تثبيت كيفيّتى در بارهء آن ذات پاك عاجز است » . در اين جمله مقصود از دل معناى اصطلاحى خاصّ آن نيست بلكه مقصود همهء مشاعر و ادراكات و انديشه و تعقّل و تجسيم و غير ذلك است كه توانائى تثبيت كيفيّتى را براى خدا ندارند . معناى كيفيّت عبارتست از نمودى كه بتواند حدّاقل بعدى از ذات متكيّف