و بيدارى پندى نمىگيريم و حال خود را اصلاح نمىنمائيم . آيا سرتاسر جهان هستى آيات روشن الهى نيست آيا قانون و حركت و انواع دگرگونىها نمىتوانند وجود يك مشيّت بالغه و حكمت عاليه را در هستى اثبات نمايند آيا براى بيدار شدن از خوابگران غفلت و توجّه به قانون عمل و عكس العمل ، وجدان و عقل و پيامبران الهى كافى نيست همهء ما مىدانيم كه پاسخ همهء اين سئوالات مثبت است و هيچ كس توانائى دادن پاسخ منفى به اين سئوالات را ندارد . سرپوش گذاشتن بر همهء اين آيات و علائم روشن و ناديده گرفتن آن همه عوامل عبرت سودمند ، هيچ علَّتى جز اين نمىتواند داشته باشد كه آدمى خود حقيقىاش را گم كرده و با خود مجازى زندگى مىكند . اينست علَّت اساسى اين همه مستىها و ناهشياريها و پوشاندن حقايق .
14 ، 19 - فكأن قد علقتكم مخالب المنيّة ، و انقطعت منكم علائق الأمنيّة ، و دهمتكم مفظعات الأمور ، و السّياقة إلى الورد المورود ، لكلّ نفس معها سائق و شهيد ، سائق يسوقها إلى محشرها و شاهد يشهد عليها بعملها ( نزديك است [ گويى ] : كه چنگالهاى مرگ در زندگى شما فرو رفته و علائق و آرزوها و اميدها از شما بريده است ، و ناگوارترين و شديدترين حوادث پايان حيات بر سر شما تاختن گرفته ، و به عرصهء محشر [ پيشگاه خداوندى ] وارد شدهايد ، جايگاه و روزى كه براى هر انسانى فرشته اى موكَّل است كه راننده و كشنده ايست و شهادت دهنده ، راننده ايست كه او را به پيشگاه خداوندى مىكشاند و شاهدى است كه بر همهء شئون حيات دنيوى وى شهادت خواهد داد ) .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 224
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٢٤