وقتى كسى از اين دنيا مىرود ملائكه مىگويند : چه چيزى از پيش فرستاده ؟ ولى مردم مىپرسند چه اموالى از خود براى ورثه به ارث گذاشته ؟ پس بخاطر پدرانتان چيزى از پيش براى خود بفرستيد كه به نفع شما خواهد بود و از همهء احسانها جلوگيرى نكنيد كه ضرر خواهيد كرد چرا كه مثل دنيا زهريست كه انسان نداند زهرست و آن را بخورد .
2 - از جمله سخنان گهربار ايشان است : زندگى و زنده بودن بجز همراه دين وجود ندارد و مبارزه و دشمنى با يقين چيزى جز هلاكت نيست . از سرچشمه زلال دين خدا بنوشيد تا از خواب غفلت بيدارتان كند و از خوردن سموم كشنده بپرهيزيد .
3 - از سخنان ارزنده ايشان است : دنيا خانه راستى و صداقت است و همواره راستگوست براى كسى كه او را بشناسد و محل آسودگى و راحت شدن است براى كسى كه از آن توشه بردارد ، دنيا مكان نزول وحى الهى و تجارتخانه اولياى الهى است پس تجارت كنيد و در مقابل بهشت را سود ببريد .
4 - حضرت عليه السّلام به مردى كه دنيا را از بىاطلاعى نكوهش و مذمت مىكرد فرمودند : دنيا خانه راستى و صداقت است براى كسى كه با آن براستى و صداقت رفتار كند و خانه سلامتى و عافيت است براى كسى كه از آن عبرت گرفته و به درسهايش عمل كند و خانه بىنيازى و توانگريست براى كسى كه از آن توشه بردارد و آن محل عبادت و مسجد انبياى الهى و محل نزول وحى خداوند است و محل نماز گزاردن ملائكه و تجارتخانه اولياى الهى است . در آن رحمت الهى را بخريد و بهشت را سود ببريد پس چه كسى مىتواند دنيا را نكوهش كند حال آنكه دنيا از فراق و جداييش به همگان خبر داده و خود را براى همه توصيف كرده است ، با سرور خود مردم را به سرور آخرت تشويق مىكند و با امتحانات خود مردم را از بلاياى آخرت برحذر مىدارد مردم را مىترساند و برحذر مىدارد و آنانرا به رحمت الهى ترغيب و تشويق كرده و منع مىكند !
پس اى كسى كه دنيا را مذمت مىكنى و به نيرنگهاى آن فريب خوردهاى ، چه وقت فريب خوردى ؟
آيا فوت پدرانت تو را فريب داد كه تو هميشه در دنيا خواهى بود يا اينكه محل دفن مادرانت ، زيرا خاك ترا فريب داد ، چقدر از آنان پرستارى و مريضدارى كردى و براى آنان از خداوند شفا خواستى و بر بالين آنها پزشكان را آوردى و براى آنان دنبال دارو رفتى ولى پيگيرى تو سودى نداشت و وساطت تو كارى نكرد و قبول نشد ، دنيا از فوت آنان مثالى زده است كه تو هم دچار خواهى شد كه نه گريهات برايت سودى دارد و نه دوستانت مىتوانند كارى برايت انجام دهند .
5 - از كلمات ايشان است : اى مردم از من پنج چيز را ياد بگيريد كه به خدا سوگند اگر شترانتان را براى بدست آوردن آنها در بيابانها رها كنيد قبل از پيدا كردن آن ناتوان خواهيد شد : 1 . هرگز به كسى جز خداوند اميدوار نباشيد . 2 . هرگز از چيزى جز گناه خود نترسيد . 3 . وقتى از دانشمندى سئوال مىشود و نمىداند خجالت نكشد و بگويد : خداوند همه امور را مىداند و اگر كسى چيزى را نمىداند آن را بياموزد .
4 . در داشتن ايمان صبر كردن به منزل سر نسبت به بدن است . 5 . و براى كسى كه در امور خود صبر نمىكند ايمانى نيست .
الإرشاد ( فارسى ) — صفحة 333
مساهمون: الشيخ المفيد
ص٣٣٣