اين همان بتى است كه ابو سفيان در جريان جنگ احد ، هنگامى كه احساس پيروزى كرد ، شعار « اعل هبل » ؛ « سر بلند باشى اى هبل » سر مىداد ، پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « اللّه اعلى و اجلّ » ؛ « خداوند بالاتر و والاتر است . »
هنگامى كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در فتح مكه وارد مسجد الحرام شد ، با كمان خويش بر چشم و صورت بتها مىزد و مىفرمود : « جاء الحقّ و زهق الباطل إنّ الباطل كان زهوقا » ؛ حق آمد و باطل از ميان رفت ، همانا باطل از ميان رفتنى است . « 1 »
على عليه السّلام هبل را از بام كعبه زير افكند و سپس دستور داد كه در درگاه « باب بنى شيبه » ( زير پاى زائران كعبه ) دفن كنند . « 2 » ]
( 1 )
هجر :
( به فتح اول و دوم ) ، گفته شده به معناى دهكده است . اين كلمه - چنان كه در بخارى آمده - با الف و لام تعريف ( الهجر ) نيز مىآيد .
به گفتهء ياقوت : هجر نام شهرى است كه مركز بحرين مىباشد . گفتنى است مقصود ، بحرين معروف فعلى كه در داخل خليج فارس قرار دارد نيست ، بلكه در گذشته به منطقهء شرقى عربستان سعودى بحرين مىگفتند كه مركز آن هجر ، يا همان احساء بود .
سبوهاى هجرى منسوب به همين هجر احساء است . بعضى هم گفتهاند :
منسوب به روستايى است نزديك مدينه كه در آن كوزه و سبوهاى بزرگ مىساختند .
( 2 )
هدّار :
از نواحى يمامه و زادگاه مسيلمهء كذّاب بوده است .
( 3 )
هدأه :
اين نام كه به صورت « هداة » و « هدة » نيز روايت شده ، جايى است ميان عسفان و مكه ، يا در هفت ميلى عسفان . در خبر غزوهء رجيع از اين مكان سخن به ميان آمده است .
بعضى گفتهاند : درست آن « هدة » - بدون الف و يا همزه - است . امّا « هدأة » ميان مكه و طائف است و در هجده كيلومترى غرب طائف قرار دارد و راه مكه به طائف از آن مىگذرد .
هامش
( 1 ) . بلادى ، ج 9 ، ص 158 - 160
( 2 ) . طريحى ، ج 4 ، ص 404 ماده « هبل » .