هامش
نيز سخن على ( ع ) در نهج البلاغه / 47 خطبهء دوم نقل مىشود كه حضرت در آن مىفرمايد : « هم اكنون وصيّت و وراثت در ميان ايشان است ، چه ، حق به ميان اهلش بازگشت و به جايگاه خود منتقل شد . » مظفر در همين مأخذ / 375 در ذيل اين خطبه مىگويد : « لطف اين سخن حضرت ( ع ) كه « حق به ميان اهلش بازگشت » و دلالتش بر اين كه سه خليفهء پيشين آن را غصب كرده بودند بر كسى پوشيده نيست . » سيّد مرتضى عسكرى در معالم المدرستين 1 / 295 - 212 پيرامون وصيّت ، پژوهشى فراگير و پر بهره را با عناوين زير وارد كرده است :
« وصيّت در ميان ملّتهاى گذشته ، وصىّ در احاديث پيامبر ما ( ص ) ، اخبار مربوط به وصىّ پيامبر ( ص ) در كتب امّتهاى گذشته ، وصيّت در اخبار صحابه و تابعان ، شهرت لقب وصىّ پيامبر براى على در اشعار صحابه و تابعان و لغتنامهها ، احاديث عايشه در اين پيرامون ، دستكارى خلفا نسبت به نصوص وصيّت پيامبر با حذف تمام يا برخى از آنها و تأويل مفهوم حديث يا انكار و سرپوش نهادن يا ضعيف شمردن آن و وضع روايتهاى گوناگون به جاى اين اخبار صحيح . » او در پايان بحث مىگويد :
« در حالى كه نصوص دالّ بر حقّ حضرت على در حكومت پس از پيامبر ( ص ) و حق فرزندان امام او در اين حكومت از مهمترين مسائلى است كه خلفاى ديگر را در موضع انتقاد قرار مىدهد ، علماى مكتب خلفا در پوشاندن اين گونه نصوص هيچ گونه كوتاهى نكردهاند و از مهمترين آنهاست پژوهشهاى علماى اهل كتاب پس از وفات پيامبر در بارهء وصىّ و سخنان آنها پيرامون او ، و اين در حالى است كه اين گونه اخبار علماى مكتب اهل بيت در كتابهايشان حفظ شده است . [ مراجعه كنيد به بحار الانوار 10 / 10 - 50 ] . » بنگريد به : مناقب 2 / 58 و تقريب المعارف / 134 و طرائف / 26 و 133 و مراجعات / 313 - 307 .