گرفت . « 1 » -
( 1 ) در جنگ خندق ، هنگامى كه پيامبر ( ص ) از كندن خندق آسوده شد . قريش و پيروان آن از كنانه و اهل تهامه در شمار ده هزار تن روى آوردند و نيز غطفان و توابع آن از اهل نجد بيامدند و مسلمانان را از بالا و پست در برگرفتند و اين چنان است كه خداوند مىفرمايد :
إِذْ جاؤُكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَ مِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ
« 2 » - . پيامبر ( ص ) نزد مسلمانان كه شمار آنها سه هزار بود بيامد و آنها در خندق جاى گرفتند . مشركان با يهود ، همداستان شدند و كار بر مسلمانان گران شد . سواران قريش از جمله عمرو بن عبد ودّ و عكرمة بن ابى جهل بر مركب نشستند . عمرو گفت : چه كسى با من مبارزه مىكند ؟ على فرمود : من .
پيامبر ( ص ) فرمود : او عمرو است . پس على ساكت شد . عمرو بار ديگر گفت : آيا مبارزى هست ؟ كجاست بهشتى كه گمان مىكنيد هر كه كشته شود بدان درآيد ؟ آيا مردى با من مبارزه نمىكند ؟ على ( ع ) عرض كرد : يا رسول اللَّه ! من براى او مناسبم .
پيامبر ( ص ) فرمود : او عمرو است . پس على خاموش شد . عمرو براى بار سوم ندا درداد ، و على ( ع ) به پيامبر عرض كرد : من براى او مناسبم يا رسول اللَّه ! پيامبر ( ص ) فرمود : او عمرو است . على ( ع ) عرض كرد : حتّى اگر عمرو باشد . پيامبر ( ص ) به حضرت ( ع ) اجازه داد و فرمود : همهء اسلام به مصاف همهء شرك رفت . « 3 »
هامش
( 1 ) تاريخ طبرى 2 / 187 + ارشاد مفيد / 43 + مناقب ابن شهرآشوب 1 / 191 .
( 2 ) احزاب / 10 .
( 3 ) شيخ مظفّر در دلائل الصّدق 2 / 402 مىگويد :
« به نظر من اين كه پيامبر ( ص ) على را تمام پيكرهء ايمان قرار داد گواه آن است كه او را بايد جان مايهء اسلام و ايمان دانست و اين كه ايمان و تأثير او از همهء مؤمنان بيشتر است ، چرا كه اگر او نمىبود ايمانى براى آنها تحقق نمىيافت و افضل ، به امامت حقانيت بيشترى دارد . گواه مؤثّرتر بودن حضرت ( ع ) از ديگران اين سخن پيامبر است كه : « يك ضربت على بهتر است از عبادت جنّ و انس » يا « مبارزهء على با عمرو برتر است از اعمال امّت من تا روز رستاخيز » . حضرت ( ع ) موجب بقا و پايندگى ايمان است و اوست عامل تن دادن مؤمنان به عبادتشان تا روز قيامت ، ولى اين همه در پرتو وجود پيامبر ستوده و دعوت و جهاد او در دين به دست آمد ، و على ( ع ) حسنهاى بود از حسنات ايشان و هيچ كس برتر از سيّد وصيّين نيست مگر سيّد مرسلين . بيفزايد خداوند بر شرافت آن دو و درود فرستد بر ايشان و خاندان پاكشان » .
بنگريد به : المعيار و الموازنة / 91 .